Nowy rząd zapowiedział zastąpienie Funduszu Kościelnego działającego w Polsce już ponad 70 lat nowym systemem finansowania związków wyznaniowych. Jak wynika z zapowiedzi:
Pracujemy nad takim systemem, który przeniesie obowiązek odprowadzania składek przez osoby duchowne z państwa na poszczególne kościoły lub związki wyznaniowe
~ – powiedziała minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk w rozmowie z TVN
Projekt likwidacji Fundusz Kościelnego znajdował się już w programie wyborczym Koalicji Obywatelskiej oraz Lewicy. Jednak nie został on ujęty w umowie koalicyjnej. Zastrzeżenia do tego zapisu zgłosiła Trzecia Droga.
Obecnie rząd powołał międzyresortowy zespół, który ma opracować i wdrożyć nowy system regulujący między innymi sprawę finansowania świadczeń emerytalnych i rentowych dla księży. Jak zapowiedział premier Donald Tusk, ma on się w głównej mierze opierać na dobrowolnych odpisach od podatku wiernych. Powołany zespół ma wdrożyć nowy system do 2025 roku.
Pomysł zastąpienia Funduszu Kościelnego innym systemem pojawił się już w latach 2012-2013. Wówczas były już prowadzone rozmowy z Episkopatem, jednak zostały przerwane.
Fundusz Kościelny 2024. Jaka kwota w tym roku?
Zanim jakiekolwiek zmiany zostaną wprowadzone w życie, w 2024 roku obowiązują dotychczasowe zasady w kwestii funduszu.
W projekcie budżetu państwa na rok 2024 znalazła rekordowa kwota 257 mln złotych na Fundusz Kościelny.
Projektowane wydatki państwowe można sprawdzić TUTAJ.
Czym jest Fundusz Kościelny?
Fundusz Kościelny powstał na mocny ustawy z dnia 20 marca 1950 roku. Według ówczesnej władzy miał być budżetem na zabezpieczenie potrzeb duchownych i odbudowę kościołów.
Pieniądze na Fundusz Kościelny miały pochodzić z dochodów otrzymywanych przez państwo z przywłaszczonych majątków ziemskich, ale także ośrodków wypoczynkowych i innych należących do Kościoła. Dochody te miały być rozdzielane proporcjonalnie do zagrabionego majątku.
Według dr hab. Agaty Mirek udzielającej wywiadu dla PAP było to nieprawdą i miało tylko uspokoić opinię publiczną. W rzeczywistości środki te państwo przeznaczało na walkę z Kościołem i ugrupowaniami zakonnymi.
Po zmianie władz w Polsce Fundusz Kościelny został utrzymany i wpisany do budżetu państwa (1990 rok). Był on od tego momentu w całości finansowany przez państwo z powodu braku spisu zawłaszczonych majątków. Miał być on rekompensatą za krzywdy wyrządzone Kościołowi w czasach PRL.
Fundusz Kościelny. Na co przeznaczane są pieniądze?
Według ustawy o przejęciu przez państwo dóbr martwej ręki, poręczeniu proboszczom posiadania gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego z 1950 roku oraz wniesionych do niej poprawek Fundusz Kościelny jest przeznaczany na:
- dofinansowania w 80 proc. ubezpieczeń społecznych, rentownych, chorobowych księży, którzy nie mają opłacanych składek z tytułu np. wykonywania pracy nauczyciela. Na to przeznaczane jest ok. 89-90 proc. Funduszu Kościelnego. Finansowanie obejmuje wszystkich duchownych kościołów i wspólnot religijnych legalnie zarejestrowanych na terenie Polski;
- konserwację i remonty zabytkowych budynków sakralnych i kościelnych;
- wsparcie działalności oświatowo-wychowawczej i opiekuńczo-wychowawczej prowadzonej przez Kościół i ugrupowania wyznaniowe, a także działania prowadzone na rzecz walki z patologią;
- udzielanie duchownym pomocy materialnej i lekarskiej oraz organizowanie dla nich domów wypoczynkowych.
W ustawie istnieje także zapis o możliwości rozszerzenia celów Funduszu Kościelnego na inne wydatki związane z działalnością charytatywną lub potrzebami Kościoła.
Na jakiej podstawie wypłacane są środki z Funduszu Kościelnego?
Środki z Funduszu Kościelnego przeznaczone na projekty charytatywne lub odbudowę obiektów sakralnych są wypłacane na podstawie złożonych i zaakceptowanych wniosków. Wniosek taki należy złożyć do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji do Departamentu Wyznań Religijnych oraz Mniejszości Narodowych i Etnicznych. Termin składania wniosków na rok 2024 mijał 23 listopada 2023 roku.
Dofinansowania ubezpieczeń są przyznawana na podstawie list duchownych zgłaszanych przez Kościół i związki wyznaniowe. Według informacji przekazanych przez „Rzeczpospolitą” do wpisania na listę potrzebne jest jedynie potwierdzenie władz Kościoła lub związków religijnych, a samo MSWiA oraz ZUS nie dysponuje informacjami na temat przynależności duchownych, za których odprowadzane są składki.
