W amerykańskim Senacie rośnie poparcie dla nowych sankcji wobec Rosji, mających na celu wywarcie presji na Władimira Putina, by zakończył wojnę w Ukrainie. Pozostaje jednak niejasne, czy prezydent Donald Trump poprze działania wymierzone w Rosję.
Lider większości w Senacie John Thune powiedział w poniedziałek, że prace nad ustawą — która ma już 82 współwnioskodawców — mogą rozpocząć się jeszcze w tym miesiącu. Jednak sekretarz prasowy Białego Domu Karoline Leavitt odmówiła we wtorek odpowiedzi na pytanie, czy Trump popiera ustawę, co może świadczyć o tym, że prezydent waha się, czy pozwolić Kongresowi przejąć inicjatywę w kluczowej kwestii polityki zagranicznej.
Czy Trump poprze sankcje?
Trump postrzega sankcje wobec Rosji „jako narzędzie w swoim przyborniku”, powiedziała Leavitt na briefingu prasowym w Białym Domu. — Jest gotów użyć sankcji, jeśli zajdzie taka potrzeba, a Senat i Kapitol rozumieją, że prezydent jest głównodowodzącym — dodała.
Potencjalne tarcia między Białym Domem a Kongresem mogą utrudnić starania Trumpa o to, by zmusić Rosję i Ukrainę do osiągnięcia porozumienia w sprawie zakończenia wojny.
— Jest tym sfrustrowany. Ale pytanie brzmi: co z tym zrobić? — powiedział Thomas Graham, były doradca ds. Rosji w Radzie Bezpieczeństwa Narodowego za administracji George’a W. Busha.
Zmiana narracji
Gdy Trump obejmował urząd w styczniu 2025 r., obiecywał szybkie zakończenie wojny, którą Rosja rozpoczęła po pełnoskalowej inwazji na Ukrainę na początku 2022 roku. W pierwszych miesiącach po powrocie do Białego Domu często krytykował Ukrainę. Doszło nawet do skandalicznej wymiany zdań z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim podczas spotkania w Gabinecie Owalnym w lutym.
Ale retoryka Trumpa zmieniła się ostatnio, ponieważ jest coraz bardziej poirytowany podejściem prezydenta Rosji Władimira Putina do negocjacji pokojowych. Zarówno Rosja, jak i Ukraina kontynują ataki, odmawiając ustąpienia w negocjacjach dotyczących zakończenia trzyletniej wojny.
Trump powiedział w niedzielę, że z pewnością rozważy nałożenie nowych sankcji na Moskwę po tym, jak Rosja przypuściła atak na miasta i infrastrukturę cywilną w Ukrainie. Kijów odpowiedział długo planowanym atakiem z wykorzystaniem dronów na obiekty wojskowe w głębi Rosji. Według Zełenskiego „operacja Pajęczyna” mogła sparaliżować nawet jedną trzecią strategicznych sił powietrznych Moskwy.
— On zabija wielu ludzi — powiedział Trump o Putinie. — Nie wiem, co jest z nim nie tak.
Choć widać, że Trump jest coraz bardziej krytyczny wobec Putina, pozostaje kwestią otwartą, czy spełni swoje groźby nałożenia nowych sankcji na Rosję — jednostronnie lub poprzez poparcie ustawy, nad którą pracuje Senat.
— Jest mało prawdopodobne, by poważnie myślał o sankcjach — powiedziała Elina Ribakowa, starszy pracownik Peterson Institute for International Economics. — Jak dotąd widzieliśmy dużą presję na Ukrainę i brak presji na Rosję — dodała.
Wcześniejsze sankcje
Pod rządami byłego prezydenta Joe Bidena Stany Zjednoczone ściśle współpracowały z Unią Europejską i innymi sojusznikami w celu nałożenia szeroko zakrojonych sankcji na Rosję w odpowiedzi na wojnę w Ukrainie.
Od początku wojny zachodnie sankcje sparaliżowały rosyjski sektor finansowy, uderzając w główne banki, firmy i oligarchów blisko związanych z Putinem. USA i UE nałożyły również surowe sankcje na rosyjski przemysł naftowy i gazowy, który pomaga finansować wysiłki wojenne Moskwy. Obejmują one m.in. ograniczenie cen eksportu rosyjskiej ropy.
Eksperci ds. sankcji i analitycy wojskowi od dawna twierdzą, że Zachód mógłby zrobić więcej, biorąc na celownik Chiny i inne kraje, które kontynuowały handel z Rosją po jej inwazji na Ukrainę, wspierając rosyjską gospodarkę i skutecznie pozwalając Moskwie ominąć sankcje Bidena.
— Biały Dom i Kongres mają do dyspozycji wiele narzędzi, aby wywrzeć większą presję na Moskwę — powiedział George Barros, ekspert ds. Rosji w Instytucie Badań nad Wojną.
— Nie stosujemy praktycznie żadnych sankcji wobec trzecich krajów sprzymierzonych z Rosją. One ułatwiają Moskwie unikanie sankcji — powiedział Barros. — System sankcji wobec Rosji to bardzo nieszczelne sito z oczywistymi dziurami, które można zatkać. I nie jest tak, że próbowaliśmy już wszystkiego — dodał ekspert.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.
