Kanadyjski polityk polskiego pochodzenia, Tomasz Łukaszuk, walczył z o. Tadeuszem Rydzykiem w Kanadzie. Dziś dyrektor Radia Maryja nie ma tam prawa wstępu do kilku diecezji, głoszenia kazań, spotykania się i zbierania datków od Polonii, a Radio Maryja przestało być nadawane na kanadyjskich falach. — W związku z tym zaczął się ohydny proces inwigilacji mojej osoby, przez co konsul RP w Vancouver stracił swoją pozycję — opowiada Łukaszuk w podcaście Rachunek sumienia
— Kościół rzymskokatolicki w Kanadzie nie angażuje się w życie polityczne w żaden sposób — mówi Tomasz Łukaszuk, kanadyjski polityk polskiego pochodzenia, gość „Rachunku sumienia”. Zmieniło się to, kiedy do Kanady na spotkania z mieszkającymi tam Polakami zaczął przyjeżdżać ojciec Tadeusz Rydzyk.
Łukaszuk opowiada, że Rydzyk stał się symbolem czegoś, czego tamtejszy Kościół nie zamierza tolerować. — Moje obiekcje nie są osobiste. Sprzeciwiam się jego zaangażowaniu w politykę na terenie Kanady, jego zbieraniu pieniędzy w Kanadzie i najbardziej jego przemówieniom — mówi Łukaszuk. Dodaje, że kanadyjski Kościół uznał, że działalność Rydzyka jest sprzeczna z ich zasadami, także prawnymi.
— Głosił słowo Boże powiązane z językiem nienawiści i bez dwóch zdań łamał w ten sposób prawo kanadyjskie. Poczułem się odpowiedzialny za usunięcie jego aktywności w Kanadzie. No i cieszę się, że nasze władze kanadyjskie, prywatni właściciele stacji radiowych i Kościół rzymskokatolicki w Kanadzie zgodzili się ze mną — opowiada Łukaszuk.
W 2021 r. w sześciu kanadyjskich diecezjach zebrano 280 tys. podpisów przeciwko Rydzykowi. Łukaszuk najpierw przedstawił petycję w tej sprawie arcybiskupowi Edmonton Richardowi Smithowi, a potem wysłał też ją do papieża.
„Zakonnik używający katolicyzmu jako narzędzia do zdobywania pieniędzy i władzy jest przykładem patologii występującej w polskim Kościele Katolickim. Tadeusz Rydzyk bierze aktywny udział w polskiej polityce” — głosiła petycja.
Po wysłaniu petycji Radio Maryja i związane z nim media wyprodukowały serię materiałów, w których atakowano Lukaszuka i twórców petycji. W jednej z audycji na antenie radiostacji metropolita częstochowski Wacław Depo przypisał wręcz internetowemu apelowi szatańskie atrybuty, mówiąc o nim „diabelska sprawa”.
W końcu spotkań Rydzykowi zabronił kanadyjski Kościół. — Największym osiągnięciem było zablokowanie transmisji Radia Maryja na falach radiowych w Kanadzie — mówi gość „Rachunku sumienia”.
— Nie ma prawa wstępu do tych diecezji, głoszenia kazań, spotykania się, zbierania kasy — wymienia prowadząca „Rachunek sumienia” Magdalena Rigamonti. I dodaje, że o. Rydzyk zbierał wcześniej 300 dol. kanadyjskich rocznie.
Jedna z organizacji wspierających o. Rydzyka wytoczyła Łukaszuk sprawę sądową. — No i oczywiście zaczął się ten ohydny proces inwigilacji mojej osoby, przez co konsul RP w Vancouver stracił swoją pozycję — opowiada polityk.
Łukaszuk tak opisuje tę sytuację. — Były pan minister spraw zagranicznych z czasów PiS, pan Wawrzyk nakazał konsulowi RP w Vancouver, panu Mańkowskiemu, ażeby rozpoznał moją osobę. Były wysyłane dokumenty, które nazywają się clarisami, dające panu Mańkowskiemu to zadanie. Pan Mańkowski okazał się bardzo szlachetną osobą i odmówił wykonania tego zadania, ponieważ ono byłoby wbrew prawu kanadyjskiemu. I poleciał ze stanowiska. Jest mi z tego powodu bardzo przykro. No i to się potem połączyło z tym, że w komisji Sejmu minister Wawrzyk i jego biurokracja w bardzo nieprzyjemny sposób się do mnie odnosili. Kwestionowali moją polskość, sugerowali, że jestem Ukraińcem. Gdybym był, to byłbym z tego dumny, ale nie jestem.
Problematyczne 3 proc. Polaków w Kanadzie
Łukaszuk dzieli się swoją rodzinną historią. Wyjechał z Gdyni razem z matką jako trzynastolatek. Dziś ma 56 lat. W Kanadzie zrobił duża karierę, był m.in. wicepremierem prowincji Alberta.
Po tych latach uważa, że obraz Polaków w Kanadzie jest wypaczony. — Zrzeszonych w organizacjach polonijnych jest nie więcej niż 3 proc. Polaków zamieszkujących w Kanadzie. 97 proc. Polaków jest wspaniale zintegrowanych ze społeczeństwem kanadyjskim, odnoszą sukcesy zawodowe, często zawierają związki małżeńskie z osobami niepolskiego pochodzenia. Pomimo tego są bardzo dumni ze swojej polskości, ale niekoniecznie angażują się w życie polonijne.
Łukaszuk mówi, że koncept Polonii kanadyjskiej zrodził się u tych emigrantów, którzy nie odnaleźli się w nowym społeczeństwie. — Są jeszcze nagle zaciągnięcia anty-establishmentu a więc ta walka z rządem, nieważne kto jest w rządzie w Kanadzie, ta walka z restrykcjami podczas COVID-u, blokowanie granic, teraz ten ruch separatystyczny…. Tutaj często ci Polacy, właśnie te 3 proc., się w to angażuje. No i oczywiście to są słuchacze programów religijnych z Polski, to są Polacy, którzy utożsamiają się z bardziej prawicowymi partiami.
Gość Rigamonti mówi, że choć posiada polskie obywatelstwo, to nie głosuje w wyborach. — Wychodzę z założenia, że jeżeli mieszkam w Kanadzie przez 44 lata i nie mam zamiaru powrotu do Polski, to nie powinienem narzucać Polakom, kto będzie Polską rządził, ponieważ to nie ja ponoszę konsekwencji tego głosu. A mieszkając w Kanadzie, byłbym równie oburzony, gdyby jacyś Kanadyjczycy zamieszkujący w Polsce przez 44 lata, głosowali na mój rząd w Kanadzie. Nie ingeruję w wewnętrzną politykę Polski.
Trudne relacje ze Stanami
Kanadyjczycy przez lata żyli z poczuciem, że relacje ze Stanami są oczywiste. — To są dwa kraje o podobnej kulturze. Ten sam język. Najdłuższa na świecie granica, zupełnie niestrzeżona — mówi Łukaszuk. Wspomina, że jeszcze niedawno „przejeżdżało się granicę używając tylko prawa jazdy”.
Ten porządek zawalił się, gdy prezydentem USA został Donald Trump. I właśnie w Kanadzie było to widać wyjątkowo mocno. — Kanadyjczycy przestali kupować amerykańskie produkty. Nie odwiedzają Stanów Zjednoczonych.
Podkreśla, że to „nie było narzucone przez żadną partię polityczną”. Kanadyjskie społeczeństwo samo tak zareagowało na słowa Trumpa, który zaczął grozić Kanadzie. — On by chętnie zaanektował Kanadę — uważa Łukaszuk.
Najbardziej niepokojące nie były jednak słowa, ale konkretne działania. — Trump ingeruje w wewnętrzną politykę Kanady jak żaden prezydent przedtem — mówi polityk. — Wzmacnia separatystów w prowincji Alberta i Quebec. Dofinansowywanie z niewiadomych źródeł jest tam zauważalne.
Dla Kanady to sygnał ostrzegawczy. Separatyzm pojawia się tam co jakiś czas, ale jeszcze nigdy nie miał takiego zagranicznego finansowania. — Jest strach, bo jest to osoba niepoczytalna, nieprzewidywalna.
Łukaszuk zaznacza, że nie chodzi o to, że Kanada boi się utraty niepodległości, ale o samo podejście Trumpa. — Ingerencja w politykę Kanady jest oburzająca.
To wszystko sprawiło, że kraj musiał przemyśleć swoją politykę. Wieloletni komfort — tani dostęp do amerykańskiego rynku, wspólne interesy, zależność militarna — przestał działać. — Obudziliśmy się. Mamy teraz największą przemianę gospodarki wewnętrznej w Kanadzie od wybuchu II wojny światowej. Wielkie inwestycje w rurociągi, linie kolejowe, budowę stoczni. Uniezależnienie się od Stanów Zjednoczonych — mówi Łukaszuk. — Mieliśmy tę wygodę, że sąsiad kupi wszystko, co wyprodukujemy. Ten komfort się skończył. Musimy polegać na sobie.
Polityk dodaje, że „nastało wspaniałe przybliżenie Kanady do Unii Europejskiej”. — Kanada podziela więcej wartości z Europą niż ze Stanami Zjednoczonymi.
Dziś w Kanadzie nie ma większych sporów o inwestycje w obronność. — Premier nie ma żadnych obiekcji, nawet ze strony partii opozycyjnych, w sprawie podwyższania inwestycji w obronność.
To dla kraju nowa sytuacja. Społeczeństwo, które wcześniej nie widziało potrzeby zbrojeń, dziś akceptuje znaczące wydatki. — Trump nas zmusił do przewartościowania wszystkiego.
Czym jest „Rachunek sumienia”?
Kościół. Dla jednych skompromitowana instytucja cynicznie wykorzystująca religię jako narzędzie do zarabiania pieniędzy. Dla drugich opoka oraz źródło wszelkiego dobra i miłości. „Rachunek sumienia” to nie jest podcast tylko o Kościele. To podcast o ludziach, na których kariery, a czasem i na całe życie, wpływ miała (lub nadal ma) instytucja, jaką jest Kościół katolicki. Jeśli nie macie w sobie uczuć religijnych, koniecznie posłuchajcie. Jeśli je w sobie macie — posłuchajcie tym bardziej.
