Jedni nie wyobrażają sobie wejść do cudzego lub swojego domu w butach, inni obrażają się na prośbę o zdjęcie obuwia. Sposoby postępowania i oczekiwania gospodarzy różnią się w zależności od rejonu świata. A co na temat zdejmowania butów mówią badania naukowe?
Od Indii po Japonię wejście do cudzego domu w butach uważane jest za oznakę fatalnego wychowania i zupełnego braku szacunku dla gospodarzy. Z kolei we Francji czy w Wielkiej Brytanii zdejmowanie butów po przyjściu w gości wprawia gospodarzy w konsternację — nikt tego przecież nie oczekuje. Podobnie w USA, ale kiedy już przyjedziemy do Kanady, wtargnięcie na cudze dywany w butach spotka się z dezaprobatą.
W Polsce za to jest istny miszmasz zwyczajów i oczekiwań. Jedni chcą z grzeczności ściągać buty, a gospodarze protestują, inni planują pozostać na przyjęciu w pięknie dobranych szpilkach, a gospodarze wręczają dyżurne kapcie dla gości.
Brudowi mówimy „nie”
Ostatnio do tej dyskusji włączyli się naukowcy z Macquarie University w Sydney i Purdue University w Indianapolis, którzy przeanalizowali pod kątem chemicznym i mikrobiologicznym to wszystko, co wnosimy do domu na podeszwach butów. Z ich analizy wynika jasno — buty, w których chodziło się na dworze, nawet przy ładnej pogodzie i braku pecha polegającego na wdepnięciu w psią kupę, trzeba jednak zostawić przed domem. Już wcześniej badania pokazały, że na podeszwach 96 proc. ludzi chodzących po chodnikach miast znajdują się bakterie kałowe E.coli, nawet jeśli zabrudzenia są niewidoczne.
Teraz naukowcy wykryli nowe zanieczyszczenia i patogeny, badając skład kurzu zalegającego na podłogach w domach ludzi z 35 różnych krajów świata. Odkryli, że osoby, które chodzą po domu w butach, przynoszą do niego nie tylko bakterie kałowe, ale też np. odporne na antybiotyki bakterie szpitalne, rakotwórcze drobinki asfaltu oraz chemikalia, w tym metale ciężkie, np. toksyczny dla ludzkiego organizmu ołów. Badanie wykazało, że większość ołowiu znajdowanego w domowym kurzu pochodzi właśnie z ziemi na podwórku.
Dom wolny od butów
Zdaniem naukowców, najlepszy dla naszego zdrowia dom to dom bez butów, w którym wraz z obuwiem pozostawiamy przed wejściem szkodliwe patogeny i chemikalia. Naukowcy oczywiście nie rozdzielali tu przypadków przychodzenia do kogoś w gości i chodzenia w butach po własnym domu, ale można wyciągnąć wniosek, że zdejmowanie butów w cudzym domu jest wyrazem troski o zdrowie gospodarzy. Domownikom lubiącym chodzenie po domu w obuwiu, naukowcy rekomendują posiadanie obuwia wyłącznie domowego, w którym nie będziemy wychodzić na zewnątrz.
Co innego jednak proponowanie gościom chodzenia w dyżurnych kapciach. To gest, który ma nie tylko niewiele wspólnego z dobrym wychowaniem, ale też z zasadami higieny. Zdecydowanie kilka osób nie powinno chodzić w tych samych kapciach, choćby były to używane raz w miesiącu zapasowe klapki.
Ściągaj te pantofle!
Ustalenia naukowców są więc jasne, ale czy powinny nas uprawniać do wymagania od gości, żeby po przyjściu do nas zdejmowali buty? Raczej nie, w tym przypadku zasady dobrego wychowania muszą przeważyć nad zasadami higieny. Nie proponujemy więc gościom zdejmowania butów w naszym domu, niezależnie od tego, czy przyszli w wykwintnej kreacji, czy w sportowych butach do biegania.
Inaczej jest, jeśli sami przychodzimy w gości. W sytuacjach nieformalnych, kiedy wpadamy do znajomych, a na dworze jest paskudna pogoda, buty można, a nawet warto zdjąć, chyba że gospodarz zachęca nas do ich pozostawienia na nogach. Kiedy mamy wątpliwości, np. związane z tym, że w domu są małe dzieci, które bawią się na podłodze, można zapytać gospodarzy, czy mamy pozostać w butach. Rodzice raczkujących niemowlaków mogą przywiązywać dużą wagę do czystości podłóg, ale też zdarzają się sytuacje odwrotne — często młodzi rodzice czują pewniej, wiedząc, że gość nie wdepnie w samych skarpetkach w nadgryzionego banana albo rozsypane klocki lego. Często wskazówką jest to, jak zachowują się i ubrani są gospodarze. Jeśli widzimy, że są w butach, można przyjąć, że taki właśnie jest w domu zwyczaj i dostosować się do niego.
W sytuacjach bardziej formalnych, kiedy idziemy na przyjęcie, wątpliwości jest dużo mniej. Zostajemy w tych butach, w których przyszliśmy, albo bierzemy drugą parę obuwia na zmianę, ale również oficjalne i dopasowane do stroju — warto tak zrobić zwłaszcza jesienią czy zimą, kiedy na zewnątrz nosimy cięższe buty. Ale stopom w samych skarpetkach czy rajstopach, skomponowanych z garniturem czy elegancką sukienką, mówimy stanowcze nie — dotyczy to zarówno gospodarzy przyjęcia, jak i gości. No, chyba że jest to stareńka ciocia, której chcemy oszczędzić sprzątania i prania dywanów.
