Czy kiedykolwiek znalazłeś / znalazłaś się w sytuacji, w której próbowałeś/próbowałaś odgadnąć, co myśli lub czuje partnerka / partner? „Domyśl się, kochanie” — to najlepszy sposób na rozwalenie każdego związku.
Domyślanie się może prowadzić do nieporozumień, frustracji i konfliktów. W związkach jasna i otwarta komunikacja jest kluczowa, aby uniknąć niepotrzebnych napięć. Czy to w związkach partnerskich, przyjaźni, czy relacjach biznesowych zdarza się, że jedna strona zaczyna oczekiwać, że druga będzie czytać w jej myślach, wpadnie na to, jakie ta ma potrzeby, czego chce lub czego nie chce.
Żeby to zobrazować, podam ci przykład mojej pacjentki Kasi, która parę lat temu miała kontuzję kolana. Jej najlepsza przyjaciółka Agata, mimo że o tym wiedziała, rok w rok proponowała jej wyjazd w góry. Kasia za każdym razem była oburzona, bo przecież tamta powinna się domyślić, że ona nie może jeździć na nartach z powodu uszkodzenia więzadeł. Gdy zapytałam, czy o tym rozmawiały, okazało się, że nigdy, ponieważ moja pacjentka obrażała się za każdym razem, kiedy słyszała propozycję wyjazdu. Uważała, że to, co ją spotkało, jest dla przyjaciółki nieważne, i czuła się zlekceważona. W całej tej historii nie wzięła jednak pod uwagę, że Agata proponowała wyjazd, ponieważ nie chciała, aby Kasia czuła się wykluczona i odrzucona – czyli kierowała się jej dobrem. Kasia dowiedziała się o tym podczas szczerej rozmowy, na którą się finalnie zdecydowała, choć wymagało to od niej sporo odwagi. Dopiero gdy moja pacjentka poznała motywację przyjaciółki, zmieniła perspektywę i ich relacje zaczęły się układać dużo lepiej.
Kiedy próbujemy zgadywać, co myśli lub czuje nasz partner / nasza partnerka, często opieramy się na własnych lękach, niepewnościach i wcześniejszych doświadczeniach. Bywa, że prowadzi to do błędnych wniosków, które mogą zaszkodzić relacji. Gdy oboje partnerzy czują, że mogą otwarcie rozmawiać o swoich uczuciach i myślach, związek staje się silniejszy oraz odporniejszy na konflikty. Zaufanie, które wynika z otwartości, jest fundamentem trwałej i zdrowej relacji.
Związki i relacje. Myśli trzeba wypowiedzieć
Nie ma niczego złego w oczekiwaniach, pod warunkiem że je wyrażamy. Jeżeli przychodzisz z pracy zmęczona i jedyne, o czym marzysz, to ciepły prysznic i kubek herbaty, to po prostu powiedz o tym partnerowi, bo on może być tak mocno skoncentrowany na tym, jaki był jego dzień pracy, że nie zauważy sygnałów wskazujących na twoją potrzebę, na przykład grymasu na twarzy.
Gdy zaczniesz mówić, czego potrzebujesz, ułatwi wam to komunikację. Jakoś tak jest, że bardzo często oczekujemy, że druga osoba od razu, na pstryknięcie palcami, rozszyfruje, co się dzieje w naszych głowach, domyśli się, jakie są nasze potrzeby i granice. A gdy tak się nie dzieje, obrażamy się, wycofujemy, doświadczamy frustracji.
Jeśli zapytana, czy się czegoś napijesz, odmówisz, a on usiądzie obok ciebie z kubkiem przyniesionym tylko dla siebie, to zanim zdążysz na niego nakrzyczeć lub się obrazić, że jest samolubny i nie myśli o tobie lub że się nie domyślił, że też chcesz się napić, bo ty, nawet gdyby odmówił, przyniosłabyś mu coś do picia i tak dalej, i tak dalej – pamiętaj, że to właśnie ty odpowiedziałaś „nie” na jego propozycję. To są naprawdę bardzo proste zasady, ale najtrudniejsze jest ich wprowadzenie w życie. Chodzi tu o wyrażanie potrzeb.
Zanim zaczniesz pracować nad tym, jak wyrażać swoje potrzeby, zacznij się uczyć, jakie właściwie masz potrzeby.
Nadawaj interpretacje temu, jak chcesz, żeby ktoś odebrał to, co komunikujesz. Świadome kształtuj swoje wypowiedzi w taki sposób, by odbiorca nie tylko zrozumiał przekaz słowny, ale także odebrał go w zgodzie z twoimi intencjami. W komunikacji bardzo często liczy się nie tylko treść, ale również sposób jej wyrażenia, ton, kontekst i emocje, które chcesz przekazać. Przykładowo jeśli chcesz wyrazić troskę, ale bez narzucania się, ważne będzie, aby twoje słowa, ton głosu i mimika współgrały z tą intencją. Informację: „Dbam o ciebie”, można przekazać tonem pełnym wsparcia, co ułatwia odbiorcy odebranie go jako wyraz troski, a nie próbę kontrolowania. Podobnie gdy wypowiadasz zdanie krytyczne, ale zależy ci, by odbiorca nie poczuł się zraniony, możesz użyć łagodniejszych sformułowań i wyrazić uwagi jako obserwacje, a nie oskarżenia. Ostatecznie świadome kształtowanie interpretacji komunikatu pomaga uniknąć nieporozumień i zwiększa szansę, że odbiorca właściwie odczyta twoje intencje. Taka uważność pozwala komunikować się klarownie, z szacunkiem i ze zrozumieniem dla perspektywy drugiej osoby.
Zamiast zgadywać, pytaj – najlepszym sposobem na zrozumienie, co czuje lub myśli drugi człowiek, jest bezpośrednie zapytanie. Umożliwia ono otwartą i szczerą rozmowę, pozwala obu stronom wyrazić swoje uczucia i oczekiwania.
Związki i relacje. A co szkodzi zapytać?
Jeżeli masz wątpliwość, czy dobrze coś zrozumiałeś/zrozumiałaś, po prostu dopytaj, poproś o doprecyzowanie. Nie ma nic gorszego niż tworzenie w głowie niepotrzebnych scenariuszy. Można zdecydowanie ułatwić sobie życie, zadając pytania, gdy nie jesteśmy pewni, czy dobrze coś odebraliśmy, lub po prostu prosząc o doprecyzowanie wypowiedzi.
Często interpretujemy zachowanie partnera/partnerki na podstawie własnych emocji. Na przykład jeśli twój partner się nie odzywa, możesz założyć, że jest zły, podczas gdy po prostu jest zmęczony lub zamyślony.
Ta zasada działa w obie strony: jeżeli nie masz pewności, że rozmówca dobrze zrozumiał twoją intencję, upewnij się przez zadanie pytania.
W komunikacji warto również używać parafrazy, czyli techniki polegającej na powtórzeniu wypowiedzi lub idei drugiej osoby własnymi słowami, aby upewnić się, że dobrze zrozumieliśmy przekaz. Jest niezwykle użyteczna w komunikacji w relacji, ponieważ nie tylko pozwala uniknąć nieporozumień, ale także pokazuje partnerowi, że rzeczywiście słuchamy i staramy się zrozumieć jego perspektywę.
Podczas parafrazy nie chodzi o dosłowne powtarzanie wypowiedzi partnera, ale o wyrażenie kluczowych myśli, emocji lub potrzeb, które zostały zawarte w jego wypowiedzi. Parafrazując, możemy powiedzieć: „Czy dobrze rozumiem, że…?” lub „Więc czujesz, że…?”. W ten sposób partner zyskuje pewność, że został dobrze zrozumiany, jak również ma szansę sprostować, jeśli to rozumienie nie jest pełne.
Wprowadzenie regularnych rozmów o uczuciach i potrzebach może pomóc w unikaniu domyślania się. Ustalcie czas, kiedy możecie otwarcie rozmawiać o tym, co was trapi lub cieszy, bez obaw o osądzenie.
Unikanie domyślania się i praktykowanie otwartej komunikacji to klucz do budowania silniejszej, zdrowszej relacji. Pamiętaj, że zrozumienie i wsparcie w związku zaczyna się od uczciwej i jasnej komunikacji. Staraj się zawsze rozmawiać bezpośrednio o swoich uczuciach i potrzebach, a zobaczysz, jak pozytywnie wpłynie to na waszą relację.
Jak praktykować otwartą komunikację?
Wyrażaj swoje uczucia jasno i spokojnie. Staraj się mówić o swoich emocjach bez oskarżeń.
Na przykład zamiast mówić: „Zawsze mnie ignorujesz”, powiedz: „Czuję się zignorowana, kiedy nie rozmawiamy ze sobą wieczorem”.
Słuchaj aktywnie. Kiedy twój partner mówi, staraj się słuchać bez przerywania. Pokaż, że zależy ci na tym, co mówi, poprzez utrzymywanie kontaktu wzrokowego i okazanie empatii.
Unikaj założeń. Zamiast zakładać, co twój partner myśli lub czuje, po prostu zapytaj. Pamiętaj, że nikt nie jest w stanie czytać myśli drugiej osoby.
Regularnie zwracaj uwagę na to, jak się czuje twój partner / twoja partnerka. Zainteresowanie uczuciami drugiej osoby pokazuje, że ci na niej zależy i że masz gotowość wspierania jej w trudnych chwilach.
Ćwicz cierpliwość. Otwartość i szczerość w komunikacji mogą wymagać czasu. Bądź cierpliwy/cierpliwa i dawaj swojemu partnerowi / swojej partnerce przestrzeń na otworzenie się.
Fragment książki „Związki. Zasady gry” Magdaleny Kopenhagen wydanej przez Znak Koncept. Tytuł, lead i skróty od redakcji „Newsweeka”. Książkę można kupić tutaj.
