Leki takie jak Ozempic od dłuższego czasu są jednymi z najczęściej stosowanych i najbardziej pożądanych substancji na światowym rynku farmaceutycznym. Większość pacjentów decyduje się na leki GLP-1, aby walczyć z otyłością lub cukrzycą. Naukowcy odkrywają jednak kolejne efekty tego typu preparatów. Niektóre mogą zaskoczyć.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Nowe badanie przeprowadzone na myszach pokazuje, że tirzepatyd — aktywny składnik popularnych leków odchudzających, takich jak Mounjaro i Zepbound — nie tylko pomaga zrzucić zbędne kilogramy, ale może również spowolnić lub zmniejszyć wzrost związanych z otyłością guzów raka piersi.
— Wyniki te, choć wstępne, są bardzo obiecujące. Jako doświadczona lekarka specjalizująca się w odchudzaniu, nie jestem jednak zaskoczona — powiedziała „Newsweekowi” dr Sue Decotiis.
Ponad 40 proc. Amerykanów jest otyłych
Badanie zostało przeprowadzone przez naukowców z University of Michigan. Okazało się, że otyłe myszy leczone tirzepatydem nie tylko straciły około 20 proc. masy ciała, ale odnotowano u nich także znaczne zmniejszenie objętości guzów piersi.
Ponad dwie na pięć osób dorosłych w Stanach Zjednoczonych cierpi na otyłość, a choroby związane z wagą nadal stanowią poważne obciążenie dla zdrowia publicznego. W listopadzie 2023 r. Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła Zepbound (tirzepatyd) jako lek odpowiedni do kontroli masy ciała u dorosłych. Tirzepatyd jest sprzedawany także pod nazwą Mounjaro jako lek na cukrzycę typu 2.
Ten i inne preparaty oparte na GLP-1 (np. Ozempic) są stosowane przez miliony osób. Zgodnie z danymi Indiana University School of Medicine obecnie tego typu leki przyjmuje około 6 milionów Amerykanów.
Nowe badania sugerują jednak, że mogą one pełnić podwójną rolę — pomagają pacjentom schudnąć, jednocześnie potencjalnie zmniejszając ryzyko zachorowania na raka.
Mniej tłuszczu to niższe ryzyko nowotworu
W ramach badania naukowcy zbadali 16 samic myszy genetycznie podatnych na otyłość. Gryzonie były karmione dietą wysokotłuszczową, aż stały się otyłe. Gdy osiągnęły wiek 32 tygodni, podzielono je na dwie grupy. Jedna przez 16 tygodni co drugi dzień otrzymywała zastrzyki z tirzepatydu, a drugiej podawano placebo.
Zespół odkrył, że myszy leczone tirzepatydem straciły około 20 proc. masy ciała, głównie z powodu redukcji masy tłuszczu. Zmniejszeniu uległy także wykryte u zwierząt guzy piersi. Naukowcy zauważyli, że ich objętość była bezpośrednio związana z masą ciała i ilością tkanki tłuszczowej, co sugeruje silny związek między jej redukcją a hamowaniem wzrostu guza.
„Otyłość jest istotnym czynnikiem ryzyka raka piersi i chociaż są to bardzo wstępne dane, nasze badanie sugeruje, że nowe leki przeciwko niej mogą być sposobem na poprawę wyników lub zmniejszenie ryzyka powstania tego nowotworu” — napisała w oświadczeniu autorka badania, fizjolożka Amanda Kucinskas.
Związek między nadmiarem tkanki tłuszczowej a nowotworami jest dobrze znany. Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) dokonała przeglądu ponad 1000 badań i znalazła spójne dowody na to, że wyższy poziom tkanki tłuszczowej zwiększa ryzyko wystąpienia co najmniej 13 rodzajów raka, w tym raka jelita grubego i piersi.
Leki na otyłość mogą obniżyć ryzyko raka
— Otyłość zwiększa ryzyko zachorowania na raka piersi, szczególnie u kobiet po menopauzie. Kobiety z nadwagą lub otyłe często doświadczają bardziej agresywnego rozwoju nowotworu i gorzej odpowiadają na leczenie — powiedziała dr Decotiis — U zmagających się z nadwagą kobiet po menopauzie występuje wyższy poziom estronu, czyli wtórnego typu estrogenu wytwarzanego w tkance tłuszczowej. Jest on prozapalny i rakotwórczy.
— Ponadto insulinooporność, która również jest stanem zapalnym, wspomaga nieprawidłowe wzorce wzrostu komórek, które przyczyniają się do rozwoju nowotworów — dodała.
Komórki tłuszczowe wydzielają substancje, które mogą wywoływać stany zapalne i wpływać na zachowanie pobliskich tkanek. U osób otyłych może to stworzyć środowisko sprzyjające rozwojowi nowotworu. Tirzepatyd może natomiast skutecznie obniżać to ryzyko, drastycznie zmniejszając zapasy tłuszczu.
Zespół z Michigan współpracuje obecnie z naukowcem ds. żywienia Steve’em Hurstingiem nad badaniami, które mają odpowiedzieć na pytanie dotyczące tego, czy wpływ tirzepatydu na ryzyko powstania nowotworów wynika wyłącznie z utraty wagi, czy też lek może mieć bezpośrednie właściwości przeciwnowotworowe.
„Chociaż są to bardzo wstępne wyniki, sugerują one, że ten nowy lek przeciw otyłości może również pomóc w leczeniu raka piersi” — podsumowała Kucinskas.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.