Od początku było wiadomo, że Karol Nawrocki pierwszego dnia urzędowania wejdzie w zwarcie z rządem Donalda Tuska. Dziś wiemy już, jakie wybrał pierwsze pole bitwy. Ma być nim kształt i tempo budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego. W Kaliszu prezydent złożył projekt prezydenckiej ustawy zobowiązującej radę ministrów do budowy CPK w kształcie przyjętym przez rząd PiS.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Oczywiście w inicjatywie nie chodzi tylko o kształt CPK, a o korzystne dla prezydenckiego obozu spolaryzowanie politycznego sporu wokół kwestii rozwoju, aspiracji i wsparcia państwa dla Polski poza metropoliami.
„Kalisz nie może zostać rozjechany przez kolej dużych prędkości”
Kalisz – miasto, gdzie Nawrocki przegrał w drugiej turze różnicą blisko 19 punktów procentowych – jest jednym z miejsc, do których prezydent będzie próbował dotrzeć z podobnym przekazem. Nawrocki grzmiał na kaliskim rynku, że Kalisz został „wyrzucony” z projektu CPK – a konkretnie z sieci kolei dużych prędkości, która w pierwotnym planie PiS miała łączyć różne miasta w całej Polsce z centralnym portem lotniczym w Baranowie.
Kalisz w planie obecnego rządu z 2024 r. faktycznie miał być omijany przez pociągi jadące z Poznania przez Sieradz do Łodzi, Warszawy i CPK. Wiązało się to z przyspieszeniem prędkości na tej trasie z 250 do 320 km/h. Stąd słowa Nawrockiego z wiecu, że „Kalisz nie może zostać rozjechany przez kolej dużych prędkości”.
Niedawno prezydent Kalisza i władze spółki CPK podpisały jednak porozumienie o budowie specjalnego bajpasu Kolei Dużych Prędkości, który umożliwi wolniejszym składom zatrzymywanie się w Kaliszu i omijanie miasta tym najszybszym. Co trochę osłabia prezydencki argument o „rozjeżdżaniu miasta” przez superszybkie pociągi.
Ustawa, jaką złożył do Sejmu Nawrocki, zobowiązuje rząd nie tylko do ponownego włączenia w kolejową sieć prowadzącą do nowego lotniska Kalisza, ale i innych, pominiętych w nowych planach miast – Nawrocki wymienił między innymi Jastrzębie-Zdrój, Łomżę i Włocławek – ale także do zachowania pierwotnego harmonogramu prac, zakładającego ukończenie inwestycji do 2028 roku.
Chodzi o to, żeby mówić, że jest niezbudowane
Jest oczywiste, że Sejm nie może zgodzić się na to, by prezydent narzucił popieranemu przez większość rządowi harmonogram i kształt budowy wielkiej inwestycji. Choćby dlatego, że to rząd, a nie prezydent najlepiej dysponuje danymi na temat tego, jaki harmonogram prac jest realny.
Trudno przypuszczać, by Nawrocki o tym nie wiedział i nie zakładał, że Sejm odrzuci jego inicjatywę. Bo najpewniej od początku chodzi w niej nie o to, by faktycznie pomóc coś zbudować, ale by mieć podkładkę, by atakować rząd za to, że jest niezbudowane.
Te ataki będą pewnie grały na dwóch politycznych nutach. Po pierwsze, na aspiracyjno-rozwojowej. Odrzucenie prezydenckiej ustawy da prezydentowi i PiS pretekst do powtarzania narracji, że obecny rząd na czele z Tuskiem jest anachroniczny, nie rozumie aspiracji Polaków, pragnienia dumy i gry w pierwszej gospodarczej lidze.
Usłyszymy wielokrotnie, że zbliżający się do siedemdziesiątki Tusk ciągle tkwi mentalnie w latach 90., gdy pomysł, że Polska mogłaby zbudować istotne regionalnie centrum logistycznie, nie mieścił się w głowach elitom, ukształtowanych przez kryzysowe lata 80., których horyzont zakreślało wyjście z komuny i budowa jako tako działającej gospodarki. Nawrocki będzie przekonywał: Polacy, jeśli nie odsuniemy od władzy Tuska i jego ekipy, to Polska straci unikalną szansę na rozwój.
Iluzja obywatelskości
Co ciekawe, w Kaliszu po Nawrockim przemawiali były prezes LOT i szef stowarzyszenia #TAKdlaCPK Maciej Wilk oraz znana z poparcia dla CPK i wspólnej „inicjatywy rozwojowej” z politykiem PiS Marcinem Horałą posłanka Paulina Matysiak z Razem, szczególnie komplementowana przez prezydenta. Nie przemawiał żaden polityk PiS.
Z punktu widzenia Nawrockiego to był bardzo dobry dobór mówców. Tworzy on bowiem iluzję „obywatelskości” poparcia wokół „CPK w historycznej wersji”. Nawrocki podkreślał w Kaliszu, że był kandydatem obywatelskim, a nie partyjnym, a jego pierwsza inicjatywa ustawodawcza nadaje bieg wcześniejszej obywatelskiej inicjatywie ustawodawczej, korzystając z prezydenckiej prerogatywy.
Można spodziewać się, że Nawrocki, ale też PiS będzie rozgrywał sprawę CPK, po jednej stronie stawiając obywateli – od narodowców z kancelarii prezydenta po polityczkę Razem – zjednoczonych mimo wszystkich podziałów „na rzecz rozwoju”, a po drugiej anachroniczną i nieudolną ekipę rządową.
Mobilizacja Polski lokalnej
Druga nuta, wokół której Nawrocki będzie rozgrywać spór z rządem o CPK będzie nie tyle aspiracyjna co lokalna. W Kaliszu prezydent bardzo wyraźnie ustawił się jako reprezentant Polski małych i średnich miast. Podkreślał – nie bez racji – że na dobrobyt kraju pracuje cała Polska, nie tylko metropolie i także obszary położone daleko od nich powinny móc partycypować w efektach rozwoju.
Atakując rządową koncepcję CPK Nawrocki będzie utrwalał przekaz, wielokrotnie już powtarzany przez jego obóz polityczny: Platforma reprezentuje tylko wielkie metropolie, prawdziwa Polska jest gdzie indziej, tylko prawica potrafi upomnieć się o jej interesy.
Ten przekaz wielokrotnie okazywał się skuteczny, zwłaszcza w wyborach prezydenckich. Andrzej Duda i Karol Nawrocki wygrywali wybory, choć zupełnie nie potrafili przekonać do siebie nawet większych średnich miast – Nawrocki nie wygrał w żadnym mieście powyżej 200 tys. mieszkańców.
W zasadzie od momentu zaprzysiężenia Nawrockiego zaczęła się kampania wyborcza przed następnymi wyborami parlamentarnymi. Jak widać obóz prezydenta od samego początku stawia na mobilizację Polski lokalnej.
Czy faktycznie CPK okaże się skutecznym do tego tematem wcale nie jest pewne. Ale niezależnie od argumentów na rzecz kształtu CPK, w jakim inwestycję chce realizować rząd, koalicja nie może pozwolić sobie na to, by być obsadzoną w roli politycznej siły, która jest przeciw rozwojowi – czy wręcz niezdolnego do zrozumienia współczesnych wyzwań rozwojowych – albo przeciw interesom Polski lokalnej. Inicjatywie
Nawrockiego musi przeciwstawić swoją opowieść, swoją wizję rozwoju, niezostawiającego z tyłu takich miejsc jak Włocławek, Kalisz i inne niewymienione dziś przez Nawrockiego miejscowości.
