Gdy wbrew wcześniejszym obietnicom Jarosław Kaczyński oszukał Zbigniewa Ziobrę, ten uznał, że sam sobie weźmie „subwencję” z państwowej kasy. Tak powstał mechanizm wyprowadzania pieniędzy z Funduszu Sprawiedliwości.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że z nami jesteś!
Foto: Newsweek
Jak to się stało, że chłopak z dobrego domu, syn znanej w Krynicy-Zdroju dentystki i dyrektora największego w miasteczku uzdrowiska, został pierwszym w wolnej Polsce byłym ministrem sprawiedliwości, któremu prokuratura zarzuca kierowanie zorganizowaną grupą przestępczą? Czy warto było dla władzy i budowania politycznej pozycji postawić na szali spokojne życie, które mógł wieść w drugim partyjnym szeregu? Czy Zbigniew Ziobro żałuje dziś, że z młodzieńczych marzeń o byciu Eliotem Nessem, który ściga mafie, sam został ściganym? Szczerej odpowiedzi na te pytania pewnie nigdy nie poznamy, choć byłaby ona arcyciekawa.
Ziobro się tego po Tusku nie spodziewał
Z czysto ludzkiego punktu widzenia trzeba przyznać, że Ziobro płaci wysoką osobistą cenę za karierę przy boku Jarosława Kaczyńskiego. Najpierw choroba nowotworowa, teraz alternatywa, która musi być upokarzająca: areszt w Polsce albo wiszenie u klamki najbardziej proputinowskiego polityka w Europie Viktora Orbána z prośbą o azyl.
Apelując do swoich politycznych przeciwników, żeby „tym razem nie byli fujarami”, chyba się nie spodziewał, że Donald Tusk i rządząca koalicja potraktują na serio wyborcze obietnice dotyczące rozliczenia afer z czasów rządów PiS. Myślał, że będzie jak przed laty, gdy zabrakło kilku głosów, by postawić go przed Trybunałem Stanu. Teraz perspektywa, że przyjdzie mu zapłacić za podejmowane decyzje, jest realna. Ziobro zdaje sobie z tego sprawę. Być może dziś pluje sobie w brodę, że za bardzo poszedł po bandzie.
Moment, w którym Ziobro mógł się zatrzymać
Był jeden moment, kiedy mógł się cofnąć. Kilka lat temu, zbierając materiały do książki „Zbigniew Ziobro. Prawdziwe oblicze”, usłyszałam od jednego z najbliższych ludzi Ziobry, że utrata władzy przez PiS w 2007 r. i to, co po niej nastąpiło, było dla byłego ministra prawdziwą traumą. Przez dwa lata musiał jeździć po prokuraturach w całym kraju i tłumaczyć się z afery gruntowej, śmierć Barbary Blidy i inne sprawy z czasów, gdy rządził Ministerstwem Sprawiedliwości i prokuraturą. Ziobro — jak twierdził mój rozmówca — bardzo to przeżył. To był moment, gdy mógł powiedzieć „dość”. Tym bardziej że partia, którą założył z Jackiem Kurskim po wyrzuceniu z PiS, okazała się klapą. Kaczyński, chcąc budować szeroką prawicę w 2014 r., i tak by go przygarnął na listy.
Po przejęciu przez PiS władzy nie musiał się godzić na bycie ponownie ministrem sprawiedliwości i prokuratorem generalnym. Ale pchała go do tego polityczna logika. Pewnie nie tylko ona, ale i nad wyraz ambitna małżonka Patrycja, która namawiała go, by wziął ten resort.
Ale tym razem tak zmienił prawo, żeby zalegalizować wszystkie metody, które za czasów pierwszych rządów PiS poczytywano mu za przekroczenie uprawnień. Zaczął od zmiany przepisów, by móc ręcznie sterować śledztwami, wydać dowolne polecenie każdemu prokuratorowi w kraju. Po czystkach w sądach i prokuraturach z miesiąca na miesiąc Ziobro rósł w siłę. Ale dla Kaczyńskiego, który generalnie traktuje ludzi instrumentalnie, wciąż był tylko narzędziem do niszczenia przeciwników oraz wymiaru sprawiedliwości, który oskarżał o „imposybilizm prawny” i zablokowanie budowy IV RP.
Ziobro nie dostał, więc wziął sobie sam
Ziobro nie mógł się pogodzić z tym, że Kaczyński nie traktuje go po partnersku. Gdy wbrew wcześniejszym obietnicom prezes PiS oszukał go, nie dzieląc się z nim i Jarosławem Gowinem partyjną subwencją, Ziobro uznał, że sam sobie weźmie „subwencję” z państwowej kasy. Tak powstał mechanizm wyprowadzania pieniędzy z Funduszu Sprawiedliwości. Ziobro traktował Fundusz jak prywatną skarbonkę, z której dotował zakupy w okręgach, w których startowali jego posłowie. Był skuteczny, po wyborach w 2019 r. podwoił liczbę posłów Solidarnej Polski, co było szokiem dla Kaczyńskiego. Teraz już prezes musiał się z panem Zbyszkiem liczyć.
Plan Ziobrów, bo żona odgrywa kluczową rolę w politycznych decyzjach Zbigniewa (Tomasz Mraz, b. dyrektor Funduszu, dziś mały świadek koronny, zeznaje, że Kotecka-Ziobro brała udział w ważnych naradach), miał jednak jeden feler. Nie zakładał, że ktoś z „grupy” „się rozpruje”, jak mówiła jedna ze współpracowniczek byłego ministra zamieszana w wyprowadzanie publicznej kasy do swoich. Ziobro okazał się więc jednak mało sprytnym prokuratorem, za co przyjdzie mu teraz płacić.
*Renata Grochal jest publicystką Programu III Polskiego Radia, współtwórczynią podcastu „Strefa Wpływów” i współprowadzącą program „Trójkąt Polityczny” w TVP Info.
