1,5 mln Amerykanów umrze, by Donaldowi Trumpowi i jego sponsorom żyło się lepiej

Za sprawą Wielkiej Pięknej Ustawy (Big Beautiful Bill, BBB) świadczenia żywnościowe (SNAP) straciło już 4,7 mln Amerykanów. W 13 stanach, które prowadzą bardziej szczegółowe statystyki, liczba dzieci korzystających z tego programu zmalała o 808 tys., orientacyjnie można przyjąć, że nie dojada o 2,3 mln więcej maluchów niż przed wejściem przepisów w życie. Kolejne 5 mln osób cięcia budżetowe pozbawiły ubezpieczenia medycznego. Jakiegokolwiek. Rząd odebrał niepracującym możliwość korzystania z funduszu opieki zdrowotnej dla najuboższych (Medicaid). Zarazem przestał dofinansowywać polisy komercyjne 22 mln obywateli, więc składki wzrosły średnio o 114 proc.

Będzie gorzej. Od początku przyszłego roku władze lokalne zaczną pokrywać 5-15 proc. wydatków na SNAP pod groźbą utraty całości funduszy federalnych. Dla najludniejszych stanów oznacza to dodatkowe wydatki rzędu setek milionów rocznie. Genialny biznesmen chciał wymusić efektywność, uzależniając nakłady państwa od częstotliwości błędnych decyzji biurokratów. Cóż, marnotrawstwa nikt nie lubi, jednak karanie za głupotę urzędników ludzi, którzy nie mają czego do garnka włożyć, nie stanowi optymalnego remedium. Zamiast umiejętności mądrego zarządzania dowodzi bezduszności. A negatywne skutki biedacy odczuwają już dziś, bo rząd weźmie pod uwagę omyłki z bieżącego roku, więc stanowe biura spraw socjalnych dmuchają na zimne i nierzadko odmawiają zasiłku żywnościowego osobom, którym się należy.

Aby go uzyskać, obywatel bądź stały rezydent USA z co najmniej 5-letnim stażem musi obecnie pracować minimum 80 godz. miesięcznie i co 30 dni dostarczać stosowne zaświadczenie. Zupełnie jakbyśmy żyli przed ćwierćwieczem, kiedy wszyscy byli zatrudnieni na etacie lub jego części, brali tygodniówki, dniówki, godzinówki, nikomu nie śniło się o aplikacjach serwisowych, Zoomie, Slacku, chmurach obliczeniowych, pracy hybrydowej i generalnie gospodarce dorywczej.

Przykładowo: moja mama organizuje konferencje medyczne. Zaprasza publiczność, namawia ekspertów do występu, zabiega o udział mediów — wszystko z domu. Czasem po kilkanaście godzin dziennie przez tydzień, czasem po dwie lub wcale. Jak niby miałaby dowieść odbębnienia 80 godzin w miesiącu? A co z wolnymi zawodami: pisarzami, dziennikarzami, tłumaczami, malarzami, muzykami? Przecież sporej części potrzebna jest pomoc żywnościowa.

Obowiązek składania regularnych meldunków o wyrobieniu normy objął seniorów poniżej 65. roku życia i opiekunów dzieci, które ukończyły 14 lat. Trump zlikwidował również udogodnienia przysługujące mieszkańcom regionów objętych chronicznym bezrobociem, weteranom, bezdomnym, wkraczającym w dorosłość wychowankom domu dziecka lub rodziny zastępczej. Przytłaczająca większość osób niespełniających dziś tych kryteriów z pewnością ich nie spełni. I o to właśnie chodzi. Największe w historii cięcia wydatków na SNAP mają się zamknąć do 2034 r. sumą 187 mld dol. Przy czym jest to kropla w morzu potrzeb Trumpa, jego dzieci, wspólników oraz sponsorów, bo 10 proc. obywateli ze szczytu piramidy bogactwa dostanie ulgi podatkowe sięgające 2,3 bln dol., z czego 1 bln dol. przypadnie 1 proc. najzamożniejszych.

Jak ukraść 1,5 biliona dolarów

Niektóre postanowienia BBB stanowią wręcz rozbój w biały dzień. Dokonany przez Robin Hooda à rebours — kradnącego ubogim, by rozdać krezusom. Właściciele przedsiębiorstw nieinkorporowanych (m.in. firm prywatnych, spółek osobowych czy z ograniczoną odpowiedzialnością) będą mogli odpisywać od podstawy opodatkowania 20 proc. zysku. Ot tak, po prostu. Zapis włączony do ustawy pod szyldem „ulgi dla drobnej przedsiębiorczości” obejmuje banki inwestycyjne z Wall Street, wielkie kancelarie prawne, firmy deweloperskie. Limitu przychodów nie wprowadzono, bo republikanie uznali, że „karanie za sukces” byłoby komunistycznym szaleństwem. Budżet straci 737 mld.

Według modelu opracowanego przez naukowców z University of Pennsylvania (Penn) i New York University cięcia SNAP będą powodowały przedwczesną śmierć 93 tys. osób rocznie. Dlaczego? Beneficjenci rzadziej padają ofiarą powikłań wywołanych cukrzycą, chorobą nadciśnieniową i miażdżycą, więc po kwantyfikacji zmiennych ekspertom wyszedł taki właśnie wynik. Jednak samo odjęcie najbiedniejszym jedzenia od ust — i nie jest to niestety metafora — wystarczy na pokrycie zaledwie 4 proc. cięć podatkowych wynoszących ogółem 5,4 bln dol. Prezydent sięgnął zatem do budżetu opieki zdrowotnej. Szerokim gestem.

Wyciągnął 1 bln ze wspomnianego funduszu Medicaid umożliwiającego leczenie ludziom o dochodach mniejszych niż 138 proc. kwoty wyznaczającej próg ubóstwa plus programu CHIP — obejmującego najuboższe dzieci, których rodzicom Medicaid nie przysługuje. Emerytom korzystającym z Medicare zabrał 536 mld. Według Kongresowego Biura Budżetu polisy medyczne straci 7,5-10 mln Amerykanów. Na tym nie koniec. Wskutek zniesienia subsydiów ubezpieczeń komercyjnych wykupywanych indywidualnie pod auspicjami Obamacare (Affordable Care Act, ACA) na składki nie będzie stać 3,6-4 mln obywateli. Eksperci z Yale i Penn wyliczyli, że każdego roku cięcia medyczne okupi życiem 51 tys. osób, które dałoby się uratować. W sumie: ponad pół miliona.

Najbardziej ucierpią zwolennicy Trumpa. Republikańskie władze stanów konserwatywnych długo wzbraniały się przed objęciem Medicaid najuboższych mieszkańców, bo wymagało to brania od państwa miliardów dolarów na mocy znienawidzonej Obamacare. Ostatecznie wiele uległo, jednak lokalne mutacje programu ponazywano tak, by wyborcy nie zorientowali się, komu zawdzięczają opiekę, ani nawet że korzystają z parasola dla biedaków. W Karolinie Północnej Trump przegonił Kamalę Harris o 3 pkt proc. dzięki gremialnemu wsparciu wsi i małych miasteczek na zachodzie oraz południu.

Z Medicaid korzystało tam 650 tys. dorosłych w wieku przedemerytalnym (10 proc.). Ponieważ przepisy nie pozwalają dofinansować ich leczenia pieniędzmi stanu, wskutek przyjęcia BBB wszyscy znaleźli się na lodzie. Reprezentant Karoliny Północnej w Senacie Thom Tillis głosował przeciw projektowi prezydenta, deklarując, że sumienie nie pozwala mu odebrać opieki lekarskiej wyborcom. Poza nim znalazło się tylko dwoje odważnych: umiarkowana Susan Collins (Maine) i Rand Paul (Kentucky). W jego stanie Trump rozgromił Harris 64,5 do 34 pkt proc., natomiast z Medicaid korzysta jedna trzecia dorosłych. Paul sposobi się do politycznej emerytury, więc mógł stanąć po stronie krajan, choć wiedział, że decyzję potraktują jak zdradę, bo lokator Białego Domu zrobił im wodę z mózgu. Ustawa przeszła jednym głosem nominalnego szefa izby wyższej — wiceprezydenta J.D. Vance’a.

Smutny bilans chciwości

Widzimisię Trumpa przedłożył nad dobro elektoratu m.in. Dave McCormick z Pensylwanii. Dopiero co wygrał wybory, kadencja senatora trwa sześć lat, więc nie musiał się liczyć z ludźmi, którzy posłali go na Kapitol. Aż 3 mln spośród nich zyskało możliwość darmowego bądź przystępnego leczenia dzięki rozszerzeniu Medicaid przez Obamę w ramach programu Healthy PA. Połowa to mieszkańcy wsi, którzy wierzyli, że Trump przywróci Ameryce wielkość. W powiecie Fayette Kamala Harris zdobyła 30 proc. głosów, republikanin — 69 proc. Co dziesiąty tamtejszy zwolennik prezydenta ma cukrzycę, jedna trzecia cierpi na otyłość, a 26 proc. dorosłych i 41 proc. dzieci korzystało z państwowej opieki medycznej. Komuś niezaślepionemu ideologią, głosującemu zgodnie z interesem własnym, a nie cynicznych demagogów, trudno w to uwierzyć, lecz wskaźniki zgonów spowodowanych BBB będą wprost proporcjonalne do regionalnego rozkładu poparcia dla lokatora Białego Domu.

O ile liczba ofiar jego polityki wśród rodaków sięgnie 1,5 mln, za granicą rachunek może się okazać 10-krotnie wyższy. Postawiony na czele Departamentu Efektywności Rządu (DOGE) Elon Musk, tnąc rzekomo bezsensowne wydatki, zlikwidował 83 proc. programów Agencji Rozwoju Międzynarodowego (USAID) — najpotężniejszego instrumentu budowania pozytywnego wizerunku Ameryki w świecie. Dostęp do leków zapobiegających AIDS straciło 20 mln nosicieli wirusa HIV, w tym pół miliona dzieci. Przerwano ponad 30 testów klinicznych, a pacjenci — z wszczepionymi urządzeniami monitorującymi bądź zarażeni chorobami i przyjmujący pod kontrolą lekarzy preparaty, które hamowały ich rozwój — wylądowali na ulicy. Wstrzymano dostawy żywności do krajów globalnego Południa i regionów objętych wojną. Wkrótce Trump zdecydował, że USAID zostanie rozwiązana, a jej funkcje przejmie Departament Stanu.

W latach 2001-2004 dysponująca budżetem około 23 mld dol. agencja ratowała rocznie przed śmiercią 4,1-4,7 mln ludzi, jedną czwartą stanowiły dzieci poniżej piątego roku życia. Drastyczne ograniczenie amerykańskiej pomocy — jak wiele innych szkodliwych dla kraju i porządku międzynarodowego decyzji prezydenta — wykorzystały Chiny, które świetnie rozumieją wartość „miękkiej siły”. Niestety oferują jedynie namiastkę budowanych przez dekady programów. Kompleksowe studium badaczy z Brazylii, Hiszpanii, Mozambiku i USA wskazuje, że za sprawą likwidacji USAID przed 2030 r. umrze 14 mln ludzi, w tym 4-5 mln maluchów, które nie skończyły pięć lat.

Najwierniejsi wyznawcy MAGA trwają przy Trumpie, zatem większość namaszczonych przez niego kandydatów wygrywa partyjne prawybory. A to jeszcze bardziej zmniejsza szanse prawicy na utrzymanie przewagi w Kongresie. Najważniejsze jednak, by wódz mógł się chełpić własną potęgą. Kordon pochlebców izoluje go od rzeczywistości i uspokaja, że sondaże kłamią. Tymczasem wyborcy niezależni są wściekli, demokratyczni — zmobilizowani jak nigdy. Republikanie wiedzą, że czeka ich sromotne lanie. Trump ogłosi, rzecz jasna, że wybory zostały sfałszowane, ale w świecie realnym demokraci przejmą kontrolę nad legislaturą. Powstaną komisje badające niebotyczną korupcję grupy trzymającej władzę. Bardzo prawdopodobny jest trzeci impeachment. Natomiast postanowień BBB nie można odwołać. Stały się prawem.

Uważny czytelnik dostrzegł pewnie, że wycięcie ogromnych dziur w parasolu socjalnym — i tak malutkim, porównując z innymi krajami Zachodu — nie pokryje daniny dla bogaczy. Trump znalazł rozwiązanie. To samo, które stosował przez 40 lat niechlubnej kariery biznesowej. Tyle że jako prezydent pożycza nie na swoje konto, lecz państwowe. Wielka Piękna Ustawa spowoduje wzrost zadłużenia publicznego USA o 5 bln dol., czyli w konsekwencji: wyższe stopy procentowe, stagnację płac, spadek inwestycji, wzrost inflacji. No i dług trzeba będzie kiedyś spłacić. Ameryka nie może — wzorem swego lidera — ogłosić bankructwa.