„Jakby Bóg spadł na ziemię”. Epstein był dla Gatesa jak ulubiony bohater

Machina medialna Gatesa

Jednak przedstawiciele Gatesa nie przedstawili szczegółowych i szczerych wyjaśnień na temat wielokrotnych spotkań z przestępcą seksualnym. Nie podali, ile ich było, czego dotyczyły i z jakiego powodu ich zaprzestano. Zamiast tego machina medialna Gatesa wydała stanowcze oświadczenia mające na celu ukrycie prawdy. Według dwóch zaangażowanych w prace osób początkowa strategia polegała na próbie przeczekania zamiast nadawania sprawie rozgłosu przez angażowanie się w rozmowy z dziennikarzami. Jednym z autorów tego podejścia był sam Gates. Ktoś opisał je jako typowe dla jego mentalności bazującej na dowodach. Jeśli reporter przysyła pytanie bez dowodów, miliarder zwykle zaprzecza. Jednak gdy zaczęły pojawiać się kolejne doniesienia i dowody dotyczące zakresu i charakteru relacji Gatesa z Epsteinem, zespół miliardera został zmuszony do zmiany strategii i przyznania się do niektórych spotkań. Tylko nasiliło to spekulacje i wzbudziło więcej pytań o to, co jeszcze Gates mógł ukrywać. W 2023 roku „The Wall Street Journal” doniósł, że Epstein próbował szantażować Gatesa w związku z romansem miliardera z 2010 roku z brydżystką Milą Antonową. Antonowa, jedna z kilku młodych kobiet, które okazjonalnie przebywały w nowojorskiej rezydencji Epsteina, została przedstawiona Epsteinowi przez Nikolica, doradcę Gatesa. Tuż przed śmiercią Epstein zmienił testament i podał Nikolica jako wykonawcę ostatniej woli w sytuacji, gdyby dwaj główni wykonawcy nie byli w stanie tego zrobić. Nikolic stwierdził, że było to dla niego zaskakujące.

Powody, dla których Gates utrzymywał kontakty z Epsteinem, mogą na zawsze pozostać zagadką. Według wielu osób Epstein i jego ekstrawagancki styl życia stanowiły dla Gatesa swoistą ciekawostkę. Gates miał podobno wspominać współpracownikom, że Epstein prowadzi niezwykły tryb życia, przy czym dodawał, iż jemu by to nie odpowiadało. Jeszcze zanim seksualne występki Epsteina stały się powszechnie znane, prasa brukowa niejednokrotnie porównywała go do Jaya Gatsby’ego, jednej z ulubionych fikcyjnych postaci Gatesa. W powieści Fitzgeralda Gatsby jest enigmatyczną postacią, karierowiczem o wielomilionowej fortunie niejasnego pochodzenia, który urządza wystawne przyjęcia w swojej okazałej posiadłości na Long Island.

Gatesa w pewnym stopniu może tłumaczyć to, że pracownicy i wieloletni znajomi, tacy jak Walker i Nikolic, powiedzieli mu, iż warto poznać Epsteina, zwłaszcza w kontekście realizowania misji przekonywania bogaczy do zwiększenia darowizn filantropijnych. Niemniej jednak błędny osąd ze strony Gatesa jest zaskakujący, zważywszy na to, że kontynuował spotkania z Epsteinem przez cztery lata mimo ostrzeżeń żony, choć zarzuty wobec Epsteina były już powszechnie znane, gdy zostali sobie przedstawieni. Utrzymywanie tej znajomości staje się jeszcze bardziej zaskakujące, jeżeli wziąć pod uwagę pracę zespołów medialnych w Fundacji Gatesa i Gates Ventures, których zadaniem jest dbanie o nieskazitelny wizerunek filantropa, a także informowanie go o przeszłości i kompetencjach osób, z którymi się spotyka. Niektórzy wyżsi rangą pracownicy fundacji wiedzieli o kontaktach między Gatesem a Epsteinem i byli świadomi, że ich szef kilkakrotnie rozmawiał z głośnym finansistą w jego domu. Nie znali jednak tematów tych spotkań. Inni odwiedzali rezydencję Epsteina, by na prośbę Gatesa omówić kwestie związane z planowanym funduszem filantropijnym. Gates co najmniej raz nazwał Epsteina „kumplem”, jak powiedziała osoba, która spotkała się z Epsteinem „na prośbę Billa”. Potencjalne zagrożenia płynące z kontaktów z Epsteinem były sygnalizowane Gatesowi przez niektórych pracowników Gates Ventures, ale miliarder albo postanowił ich nie słuchać, albo uznał, że Epstein może zaoferować mu coś, dla czego warto jest zaryzykować pogorszenie wizerunku. Pracownicy z pewnością wiedzieli o spotkaniach, ponieważ niektóre z nich były zapisane w harmonogramach Gatesa, co budziło pytania o to, dlaczego prowadzi interesy z Epsteinem. W 2019 roku, gdy pierwsze doniesienia o powiązaniach Gatesa z Epsteinem pojawiły się wraz ze zdjęciami w prasie, Cohen, który ma pełny wgląd w kalendarz i komunikację swojego szefa, napisał w e-mailu do współpracowników, że znajomość z przestępcą seksualnym wynikała z „poważnego błędu w ocenie sytuacji”. Jeden z pracowników wspomina, że później, podczas spotkania mającego na celu rozwianie obaw personelu, Cohen wydawał się „załamany”.

Epstein nie był anonimowy

Nawet pobieżne sprawdzenie informacji o Epsteinie w dowolnej bazie archiwalnych wiadomości lub zwykłe wyszukiwanie w Google’u pozwala znaleźć wystarczająco dużo doniesień o jego wątpliwych zachowaniach i nawykach, by wzbudzić podejrzenia. W profilu Epsteina opublikowanym w magazynie „Vanity Fair” w 2003 roku dziennikarka Vicky Ward napisała: „Jego mocną stroną jest to, że nikt tak naprawdę nie zna w pełni ani jego samego, ani jego historii. Nie wiadomo też, jakie dokładnie ma możliwości. Starannie zaplanował to tak, by pozostać jedną z niewielu prawdziwie niezgłębionych zagadek wśród nowojorskiej elity finansowej. Ludzie widzą fragmenty układanki, ale nieliczni znają cały obraz”. W profilu opisano, że Epstein w niejasnych okolicznościach opuścił bank inwestycyjny Bear Stearns, gdzie rozpoczynał karierę. Ward wspomniała jednak, że miliarderzy tacy jak prezes Hyatt Hotels Tom Pritzker, magnat z branży nieruchomości Mort Zuckerman, biznesmen Ron Perelman czy Black często wpadali do jego domu na kolację.

Wzmianki o Epsteinie pojawiały się okazjonalnie w rubrykach plotkarskich, gdzie był często opisywany jako miliarder (choć nim nie był), miłośnik kobiet, finansista z niewielką grupą miliarderów jako klientów, deweloper lub pracownik Wexnera. Zawsze krążyły plotki o licznych młodych kobietach w jego otoczeniu, pochodzących głównie z Europy Wschodniej. Około 2005 roku w wiadomościach zaczęły pojawiać się informacje o Epsteinie dotyczące jego stylu życia i nieudanych prób zakupu mediów. W artykule z 2005 roku o asystentach dyrektorów z Wall Street „The New York Times” opisał go jako osobę, która utrzymuje biuro w Nowym Jorku, ale mieszka i pracuje na prywatnej wyspie z grupy Wysp Dziewiczych Stanów Zjednoczonych z „trzyosobowym zespołem asystentek, które zarządzają jego aktywnym życiem pełnym podróży i spotkań towarzyskich z osobistościami takimi jak były prezydent Clinton”. W tym samym roku trafił do serwisów informacyjnych za sprawą współpracy z Zuckermanem przy próbie zakupu magazynu „Radar”, który został założony w 2003 roku, upadł z braku funduszy, został wskrzeszony w 2005 roku, ponownie zamknięty po zaledwie trzech wydaniach, a ostatecznie reaktywowany z nowym właścicielem jako medium czysto cyfrowe.

Epstein był również wymieniany jako jeden z grupy nabywców IMG z Teddym Forstmannem oraz „New York Magazine’u” z Zuckermanem, Harveyem Weinsteinem i innymi. W tym czasie utrzymywał znajomość także z innymi znanymi postaciami, na przykład Summersem i Alanem Dershowitzem. Pisano o nim, gdy obiecał pieniądze dla Uniwersytetu Harvarda na uruchomienie programu „dynamiki ewolucyjnej” w okresie, gdy Summers był rektorem uczelni. Harvard zamknął ten program w 2020 roku i po wewnętrznym przeglądzie zrewidował zasady dotyczące darczyńców.

Jednocześnie toczyły się przeciwko niemu procesy sądowe, w tym jeden z Citibankiem, który twierdził, że Epstein nie spłacił 20 milionów dolarów pożyczek. Gdy został aresztowany na Florydzie w 2006 roku, po tym jak wiele niepełnoletnich dziewcząt oskarżyło go o napaść seksualną, duże organizacje medialne, takie jak Associated Press, „The New York Times”, „The Guardian” i różne gazety z Florydy, opublikowały artykuły na ten temat. Kolejna fala doniesień miała miejsce w 2008 roku, kiedy Epstein przyznał się do zarzutów nakłaniania do prostytucji i nakłaniania do prostytucji osoby nieletniej.

Nawet gdy informacje dotyczące Epsteina zrujnowały reputacje niegdyś wpływowych mężczyzn i zmusiły niektórych z nich do wycofania się z życia publicznego, Gates, choć ze skazą na wizerunku, zdołał przetrwać ten okres. Kiedy odszedł z Microsoftu, publicznie przeobraził się z aroganckiego biznesmena w swego rodzaju patrona globalnego zdrowia publicznego i wybawcę krajów rozwijających się. Dlatego dwuletni okres, który rozpoczął się latem 2019 roku doniesieniami o jego licznych spotkaniach z Epsteinem, a zakończył rozwodem w 2021 roku, po którym wkrótce pojawiły się informacje o jego niewierności i postępowaniu w życiu osobistym, był tym bardziej szokujący ze względu na nienaganny moralny wizerunek miliardera. Jeden z byłych pracowników Microsoftu powiedział, że gdy usłyszał te doniesienia, miał wrażenie, jakby Bóg spadł na ziemię. Gates nagle okazał się jednocześnie filantropem i kobieciarzem, zdradzającym żonę mężczyzną, którego fundacja działała na rzecz praw kobiet.

Fragment książki „Bill Gates. Wizja. Władza. Pieniądze. O wpływach, biznesie i tym, co niejawne” Anupreety Das wydanej przez wydawnictwo Helion. Tytuł, lead i skróty od redakcji „Newsweeka”.