Albert jest nastolatkiem i ma elektryczną hulajnogę. „Nikt nie kupuje czegoś takiego, żeby jeździć przepisowo”

— Da się to jeszcze bardziej podkręcić? — pytają w komentarzach młodzi tiktokerzy.

Wszystko się da.

1.

— KuKirin G4, rocznik 2024, moc silnika 2000 watów — opisuje swoją hulajnogę nastolatek Albert. — Rozpędza się do około 75 km na godz., moc szczytowa to około 2600 watów na jedno koło, czyli podkręcenie silnika. Hulajnoga ma dobrą konfigurację, jest w top 3 rankingów. Opony 11-calowe, dętkowe, hamulce tarczowe.

Oficjalnie można jeździć do 20 km na godz..

— Teraz mam odblokowaną. Gdyby mnie zatrzymała kontrola, wtedy trzyma się hamulec i czterokrotnie klika przycisk zmiany biegów. Na ekranie pojawia się kropka. I wtedy można jechać maksymalnie 25 km na godz.. A jak jest po kontroli, to robię dokładnie to samo i mogę śmigać. Jak ktoś chce jeszcze bardziej zwiększyć prędkość, może wymienić baterię.

Internauci mają fantazję. „Czy można podłączyć do hulajnogi akumulator od skutera? Chciałbym się trochę szybciej nią poruszać i wydłużyć zasięg — pyta ktoś na forum.

„Większość hulajnóg elektrycznych posiada komponenty pozwalające na osiągnięcie większej mocy oraz prędkości, jednak są one ograniczone za pomocą oprogramowania sterującego hulajnogą” — czytam na stronie popularnego serwisu. „Zwiększenie prędkości możemy osiągnąć poprzez modyfikację parametrów oprogramowania sterownika, która pozwoli na pełne wykorzystanie mocy silnika (…). Istnieje możliwość wymiany silnika oraz dodatkowych komponentów na mocniejsze, co znacząco wpłynie na osiąganą prędkość oraz przyspieszenie. Jeżeli jesteś zainteresowany tuningiem swojej hulajnogi, skontaktuj się z nami”.

— Prawie nikt nie kupuje hulajnogi, żeby nią jeździć 20 na godzinę. Tak samo, jak mało kto, jadąc samochodem, przestrzega ograniczenia do 50, co nie? — słyszę od pracownika dużego sklepu z hulajnogami. — Hulajnogi mają blokady, a to, że zdejmuje się je w kilkanaście sekund, to inna sprawa.

Albert jeździ wyczynowo, ale raczej dla siebie. Są tacy, co biorą udział w zawodach, ale oni mają już naprawdę bardzo mocne hulajnogi. Takimi pojedzie się 120 km na godz. albo i więcej. Aktualny rekord świata to 145 km na godz.. Hulajnoga Tomini H09 Pro, która po odblokowaniu osiąga prędkość 100 km na godz., kosztuje 8500 zł. — Przy większych prędkościach można złapać wobbling, jak na motocyklu — tłumaczy Albert. — Kierownica zaczyna się majtać na lewo i prawo i bardzo trudno to opanować. Można polecieć. Można też się wywalić na małej dziurze, na kamieniu, na łuku. Jak ktoś nie wie, jak się jeździ na danej hulajnodze, to się wywali po dodaniu gazu. Przy szybszej jeździe trzeba uważać na policję. Jak się jedzie 20 na godzinę, to nic nie mogą zrobić. A jak więcej? To mogą. Ale jeśli akurat nie zmierzą prędkości, tylko się domyślają, co jest grane, to zatrzymujesz się i zanim oni wysiądą z auta, to ty szybciutko: hamulec i cztery razy klik.

2.

— Problemy związane z uregulowaniem bezpieczeństwa podróżowania elektrycznymi hulajnogami dotyczą całej Europy — mówi Dorota Olszewska, prezeska stowarzyszenia Partnerstwo dla Bezpieczeństwa Drogowego. — Najpierw był zachwyt nad nową formą mobilności. Odpowiedzialnie używana hulajnoga jest rozsądnym i bardzo wygodnym środkiem transportu. Miasta starają się ograniczyć zwiększony ruch samochodów, zachęcają mieszkańców do korzystania z transportu publicznego, rowerów. Przyjazne środowisku hulajnogi się w to wpisują. Problemem są zachowania użytkowników — przekraczanie prędkości, nieumiejętne przemieszczanie się po chodnikach.

Kilka tygodni temu warszawska policja skontrolowała ponad 300 użytkowników pojazdów i urządzeń elektrycznych, w tym 187 użytkowników hulajnóg. Policjanci zabezpieczyli trzy hulajnogi elektryczne, w przypadku dwóch stwierdzili ingerencję w blokadę prędkości. Podczas działań ujawniono trzy osoby poszukiwane przez organy ścigania oraz jednego nietrzeźwego użytkownika hulajnogi. W Polsce z elektrycznej hulajnogi można korzystać powyżej 13. roku życia. Poniżej 16. — obowiązkowy jest kask. Za jazdę bez kasku mandat do 100 zł. Za przekroczenie dopuszczalnej prędkości — od 50 zł wzwyż.

— Te mandaty rzeczywiście nie są wysokie — przyznaje Dorota Olszewska. — To jest relatywnie nowa sytuacja. Niektóre miasta całkowicie zakazują korzystania z hulajnóg elektrycznych. W innych można ich używać tylko w specjalnych strefach albo tylko tych dostępnych w systemach współdzielenia. Wtedy łatwiej je kontrolować.

Sprawdziłem ogłoszenia w internecie. Niby wiadomo, że hulajnogą można tylko do 20 km na godz., ale jakby co, to i 75 pojedzie. Albo 100.

— To wszystko funkcjonuje dziś w pewnej szarej strefie. Prędkość maksymalną wielu hulajnóg można ustawiać poprzez aplikację. Znajomy opowiadał mi o użytkowniku, którego zatrzymała policja. Jechał wyraźnie za szybko. Zaczęli sprawdzać, co to za model, a on w tym czasie odpalił aplikację i zablokował prędkość, tak żeby wszystko było legalnie — opowiada Olszewska.

Internet jest pełen artykułów o podkręcaniu hulajnóg. Wiele osób ściąga hulajnogi z zagranicznych sklepów. Wszystko jest do obejścia.

— Nie tak dawno jedna z dużych sieci handlowych reklamowała hulajnogi elektryczne jako doskonały prezent komunijny. A są dozwolone od 13. roku życia. Ministerstwo Infrastruktury pracuje nad przepisami dotyczącymi homologacji, które mają uniemożliwić wprowadzanie do ruchu hulajnóg niespełniających polskich wymagań technicznych, niezależnie od tego, czy zostały kupione w Polsce, czy za granicą. W Niemczech hulajnogi muszą mieć obowiązkowe ubezpieczenie OC. Dostaje się naklejkę, co roku jest inny kolor, tak żeby służby odpowiedzialne z kontrolę wiedziały, czy to ubezpieczenie jest aktualne. Wraz z nią dostaje się numer rejestracyjny, co pozwala zidentyfikować właściciela.

— Gdzie powinno być miejsce dla elektrycznych hulajnóg? Na ścieżce rowerowej? Na ulicy? Chodniku?

— W pierwszej kolejności powinna to być ścieżka rowerowa lub wydzielony pas ruchu dla rowerów. Następnie jezdnia, ale tylko taka, na której auto nie może rozwinąć prędkości większej niż 30 km na godz.. Jeśli nie — zostaje chodnik. Ale — zgodnie z przepisami — po chodniku można jechać tylko z prędkością zbliżoną do prędkości pieszego. Tylko to jest bardzo uznaniowe. Jest wiele państw, w których e-hulajnogi w ogóle nie są dopuszczone do poruszania się po chodniku. Myślę, że należy do tego dążyć. Warszawa we współpracy z operatorami hulajnóg na wynajem wyznacza strefy ograniczonej prędkości oraz strefy zakazu wjazdu — tłumaczy Dorota Olszewska.

3.

Robertowi marzy się Ruptor R9. Silnik dwa razy 1100 watów, koła dziesięć cali, hamulce ceramiczne, zasięg do 100 km. Cena na stronie jednej z popularnych sieciówek technologicznych: 8999 zł. „Prawdziwy potwór” — piszą klienci. „Bolid w świecie hulajnóg elektrycznych” — reklamują sprzedawcy. „Ostra jazda, lekka forma. Rakieta pod twoimi stopami”. Oficjalna prędkość maksymalna to legalne 20 km na godz..

— Ale nikt nie kupuje czegoś takiego, żeby jeździć przepisowo — uśmiecha się Roberto. — Tak naprawdę spokojnie pojedzie 80. Są znacznie szybsze modele.

— Jak to jest jechać tyle na hulajnodze?

— Zaje***e.

— Co się dzieje z człowiekiem, który spadnie z hulajnogi jadącej powyżej 100 km na godz.? — pytam chirurga i ortopedę Olafa Szubę.

— Zwykle niewiele z niego zostaje. To już sytuacja podobna jak na motocyklu — tłumaczy. — Jak motocyklistę przywożą do szpitala, to interwencja chirurga urazowego jest na końcu. Często w ogóle do niej nie dochodzi, bo on do niej nie dożywa. Z hulajnogami jest jeszcze gorzej, bo środek ciężkości jest wysoko, jej koła są niewielkie, łatwo stracić równowagę. No i motocykliści jeżdżą w kaskach, zwykle w specjalnych ubraniach. Nawet jadąc na hulajnodze w kasku i z przepisową prędkością, można doznać urazu kończyny górnej, twarzoczaszki.

Robert, który ma 27 lat i całe życie jeździ na czymś wyczynowo, wszystko to wie. — To kwestia adrenaliny — przyznaje. — W szybkiej jeździe masz poczucie zagrożenia, przez co twój mózg wchodzi w totalne skupienie. A z hulajnogą dochodzi coś jeszcze, bo to w sumie absurdalne, żeby na czymś tak bardzo niestworzonym do zapieprzania, rozwijać takie prędkości. Możesz kupić mocny sprzęt, odblokować go i jeśli masz więcej niż 16 lat i zero mózgu, to teoretycznie możesz zapie***ć 100 km na godz., bez kasku i po chodniku w centrum Warszawy.

— Sytuację z hulajnogami trzeba jak najszybciej uregulować — mówi doktor Szuba. — Ludzie jeżdżą po alkoholu, po nocy, bez kasków. To wszystko są czynniki ryzyka. Owszem, z badań prowadzonych na SOR na całym świecie wynika, że 80 proc. osób, które mają uraz w wyniku upadku na hulajnodze, nie wymaga hospitalizacji, ale to nie znaczy, że nie można sobie zrobić poważnej krzywdy. Ja mam specyficzną perspektywę z racji wykonywanego zawodu. Nie jeżdżę ani na motocyklu, ani na hulajnodze.

4.

— Najczęściej dochodzi do urazów kończyn górnych, na drugim miejscu są urazy głowy — opowiada Artur Balasa, neurochirurg z Wojewódzkiego Szpitala w Płocku. — To czysta głupota, ale ludzie wciąż rzadko jeżdżą w kaskach, choć z badań wynika, że na przykład w przypadku jazdy na rowerze kask zmniejsza ryzyko ciężkiego urazu głowy o 60 proc. Hulajnogi są bardziej urazogenne. Im większa prędkość, tym trudniej się ochronić rękami. Przy wyższych prędkościach człowiek uderza głową. Złamany nos, żuchwa, szczęka, oczodoły, czaszka, ale gorsze są urazy samego mózgu. Zwykle to jest wstrząśnienie, robimy tomografię, nic nie widzimy, pacjenta trochę poboli głowa i tyle. Ale cięższe urazy — stłuczenia mózgu, krwawienia wewnątrzczaszkowe — mogą zagrażać życiu.

— Jaka prędkość jest w miarę bezpieczna?

— Ograniczenie do 20 km na godz. nie wzięło się znikąd. Taką prędkość ustalono na podstawie badań biomechanicznych. Wtedy mamy szansę ochronić się rękami. Ale pamiętajmy: mam pacjentów, którzy — na przykład podczas ataku padaczkowego — upadają z pozycji stojącej i bezwładnie uderzają głową. Już to może się skończyć ciężkim urazem głowy, nawet zagrażającym życiu. Nie jestem przeciwnikiem hulajnóg, ale powinniśmy jak najwięcej mówić o tym, że to nie są zabawki. Kiedy pracowałem w warszawskim szpitalu przy Banacha — akurat wtedy hulajnogi zaczęły się robić powszechne — mieliśmy plagę. Jak tylko miałem telefon, że pacjent 20-30 lat z urazem głowy, to byłem prawie pewny, że po hulajnodze.

— W jakim stanie byli?

— Najczęściej niewielkie urazy. Śladowa ilość krwi wewnątrzczaszkowej, stłuczenia, pacjent po obserwacji mógł iść do domu. Ciężkie urazy głowy stanowią około 3 proc. przypadków.

— A jak ktoś jedzie 80 na godzinę?

— Nawet motocykliści odpowiednio ubrani i w kasku giną albo mają straszne urazy przy takich prędkościach. A na hulajnodze jeździ się zwykle w kasku rowerowym, który jest mniej wytrzymały. Są oczywiście wyczynowcy, którzy mają wiedzę, odpowiedni sprzęt, ale oni nie korzystają, a przynajmniej nie powinni korzystać z publicznej infrastruktury. Warto edukować rodziców, bo często nie zdają sobie sprawy, że kupują nastoletniemu dziecku hulajnogę, a potem ono paroma kliknięciami zrobi z niej coś z prędkością małego motocykla. I pojedzie na stojąco i bez kasku.

5.

„Zapomnij o jakichkolwiek ograniczeniach i w pełni korzystaj z wolności” — czytam o cenionej hulajnodze Vsett 10+ super. „Jedź szybko, bezpiecznie i komfortowo i mierz się z wyzwaniami, które stawia przed tobą trudny teren, jak i wymagające miasto”. Cena: 12 900 zł.

— Ile pojedzie? — pytam sprzedawcę z jednego ze sklepów.

— 20 na godzinę — uśmiecha się.

— Tylko tyle?

— Wiadomo, że możliwości ma większe. Pan sobie poszuka w internecie. Naprawdę polecam ten model. Tani nie jest, ale koneser się nie zawiedzie.

„Żeby odblokować maksymalną prędkość [75 km na godz.], trzeba zastosować prosty trik zamieszczony w sieci przez samego producenta” — czytam na pierwszej z brzegu stronie o hulajnogach. „Lokalizujemy biały kabel, który znajduje się pod kolumną kierownicy i przecinamy go. Wystarczy przeciąć jeden”.