Skąd pretensje, że prezydent zapija aperitify z szefową Sądu Najwyższego? To logiczne, biorąc pod uwagę, że naczelnik państwa stołował się u szefowej Trybunału, zaś prokurator krajowy świadkował na ślubie prokuratorowi generalnemu.
Szefowa SN przyznała się do wyjątkowych wpływów towarzyskich. „Byłam u pana prezydenta i pani prezydentowej w Krakowie, para prezydencka bywa u mnie. Przyjaciele? Można tak powiedzieć” — oświadczyła w Radiu Zet prof. Małgorzata Manowska, z dużym wysiłkiem obsadzona przez PiS na stołku najważniejszej polskiej neosędzi. Nie przeszkodziło jej nawet to, że za jej dyrektorowania w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury doszło do wycieku prywatnych danych 50 tys. prokuratorów, sędziów, asesorów i referendarzy, a kilka tysięcy z nich dostało pogróżki.
No ale jak mogło przeszkodzić, skoro baluje z prezydentem, ba, nawet z prezydentową – co w sumie może być nawet ważniejsze. Mianując kumpelę szefową Sądu Najwyższego, Duda zagwarantował sobie i kolegom z PiS jeszcze jedno — to ona stoi na czele Trybunału Stanu, czyli sądu dla polityków, którym Donald Tusk straszy poprzedników.
Trywialne byłoby w tym miejscu przywoływanie relacji Jarosława Kaczyńskiego z Julią Przyłębską, która jest po prostu sędzią na telefon. Prezes określił ją mianem swego „odkrycia towarzyskiego” — jak na nieco staromodnego lwa antysalonowego był to komplement z najwyższej półki. Mnie zawsze w tej dość prostej relacji, u której podstaw leżą gastro i wyszynk, zastanawiało jedno. Które z nich ukrywa prawdziwy początek tej bliskości?
„Dlaczego nie mam prawa znać osobiście pani Julii Przyłębskiej, której przed tym, jak została prezes Trybunału, kompletnie nie znałem?” — pytał kiedyś z dramatycznym zacięciem. Przyłębska z kolej twierdzi, że poznali się, zanim weszła do TK. „Nie ma takiego przepisu, który zabraniałby komuś spotkań towarzyskich z osobami, które poznało się przed objęciem stanowiska” — stwierdziła. Niewątpliwie, ktoś tu łże. Mam swoją kandydatkę, ale zachowam to dla siebie.
Inny rodzaj relacji nawiązali Zbigniew Ziobro i Dariusz Barski — to silna, męska prokuratorska przyjaźń. Barski był świadkiem na ślubie kolegi, a pod koniec pierwszych rządów PiS prokuratorem krajowym u Ziobry. Po utracie władzy przeszedł w stan spoczynku. Kandydował nawet z list PiS do Sejmu w 2011 r. W marcu 2022 r. Ziobro jako prokurator generalny przywrócił go do służby, powołując na prokuratora krajowego. Właśnie to kwestionuje nowy prokurator generalny Adam Bodnar — że Ziobro przywrócił Barskiego na podstawie nieobowiązujących już przepisów.
To starcie wisiało w powietrzu, ba, Ziobro się go spodziewał — dlatego przed wyborami tak zmienił prawo, by do odwołania Barskiego potrzebna była zgoda Dudy, kumpla Manowskiej. Obydwa duety — Ziobro-Barski i Manowska-Duda — pracowały zgodnie w Ministerstwie Sprawiedliwości w czasie, gdy sparowani od dekad Kamiński z Wąsikiem próbowali zapuszkować Leppera.
Finalne pytanie brzmi tak: kto kim w tych tandemach, duetach i parach sterował? Otóż, wbrew pozorom, wszechmocny Jarosław Kaczyński był w relacjach z Przyłębską bardzo wycofany. To ona była postacią dominującą. A dzięki przełożeniu na prezesa Przyłębska miała duży wpływ na obsadę posad w rządzie i całej administracji.
Ziobro zawsze dominował nad Barskim — co widać po działaniach prokuratury, która po zmianie władzy się nie zmieniła: nadal ściga przede wszystkim Platformę.
A jak jest z Manowską i Dudą? Nie ma wątpliwości — w sprawach wymiaru sprawiedliwości Duda jest podwykonawcą Manowskiej. Sąsiedzi pani neoprezes wiedzą, bo gdy Duda jest w potrzebie, wówczas orszak prezydencki nawiedza jej podwarszawski dom. Gdy sprzeciwiał się ustawie o Sądzie Najwyższym, zmieniającej wymiar sprawiedliwości tak, by Bruksela wypłaciła pieniądze z Krajowego Planu Odbudowy — to był marionetką Manowskiej, bo ustawa uderzała w jej imperium. A jest Manowska cesarzową neosędziów, ich patronem i protektorem. Także ona wbija mu do głowy, że w 2015 r. poprawnie ułaskawił Kamińskiego i Wąsika, mimo że już za jej kadencji starzy sędziowie Sądu Najwyższego — skonfliktowani z nią — uznali inaczej, otwierając drogę do wyroku skazującego.
Takie duety na szczytach to ilustracja patologicznego, klanowego systemu budowanego przez Kaczyńskiego. Relacje osobiste dominowały w nim nad procedurami, a współpracę instytucji zastąpiły biesiady ich wybranych z klucza polityczno-towarzyskiego szefów. Miał rację Andrzej Duda, gdy w 2019 r. z emfazą opowiadał, że sędziowie nie powinni popijać wódeczki z kumplami, jeśli to naraża na szwank ich bezstronność.
