Jarosław Kaczyński jest najpotężniejszym w Polsce kingmakerem — taką linię narracyjną Prawo i Sprawiedliwość buduje od niedzielnego wieczoru. Oczywiście towarzyszy jej znane od lat sformułowanie „genialny strateg”. Wygląda więc na to, że PiS i prezes niewiele zrozumieli z właśnie zakończonej kampanii wyborczej.
Sukces kandydata PiS w tych wyborach jest niepodważalny. Karol Nawrocki wygrał wyborcze starcie, przekonując do siebie większą o 370 tys. głosów część wyborców. W PiS-ie od kilku dni trwa euforia, która chyba zmąciła zdolność do politycznej analizy. PiS zaczyna zapominać, czyje głosy dały mu zwycięstwo, a wyborcza arytmetyka nie jest trudna. Z ponad 10,5 mln głosów Karola Nawrockiego ponad 3 mln to głosy wyborców Sławomira Mentzena i Grzegorza Brauna. Liderzy Konfederacji mocno podkreślają, że de facto to Mentzen wskazał nowego prezydenta, sugerując, że to na niego powinni głosować wyborcy Konfederacji. PiS jednak udaje, że tego nie widzi.
„Fajnie, że jesteście, ale poczekamy na gości honorowych”
Prezes Kaczyński ogłosił, że zaprasza wszystke siły w Polsce do rozmów o powołaniu rządu technicznego. To miał być ruch wyprzedzający przed głosowaniem nad wotum zaufania zapowiedzianym przez Donalda Tuska. Sławomir Mentzen odpowiedział na X, że to się nie uda w tym Sejmie, ale jeśli prezes wie coś więcej, to on zaprasza na rozmowę.
x.com
I tu Prawo i Sprawiedliwość zaczęło swoją klasyczną grę w pokazywanie potencjalnym partnerom, że ich miejsce jest w drugim rzędzie, że to oni powinni poprosić o możlwość spotkania. Zaczął rzecznik PiS Rafał Bochenek. Trzeba przy tym pamiętać, że nie jest on politykiem samodzielnym a jedynie wykonawcą woli „starszych”. Odpisał na X, że co prawda PiS docenia gest, ale i tak Konfederacja to za mało i czekają na innych. Takie polityczne „fajnie, że jesteście, ale poczekamy na gości honorowych”.
x.com
Już wtedy pojawiło się kilka sygnałów, które powinny dać PiS-owi do myślenia. Po pierwsze komentarze w social mediach. Konfederacja od lat buduje się w internecie i jej wyborcy są tam bardzo aktywni. Oczywiście X to bańka, ale pokazuje nastroje tych konkretnych wyborców. A spora część z nich mówi „nie po to głosujemy na was, żebyście wchodzili w układy z PiS-em”. Zwłaszcza że teraz ten układ byłby dla Konfederacji kompletnie nieopłacalny, bo nie doprowadziłby — zgodnie zresztą ze słowami rzecznika Bochenka — do zmiany rządu. A zatem Konfederacja straciłaby cnotę, dopisując się do PiS-u, a rubelka w postaci realnej władzy by nie zarobiła.
Mentzen nic nie musi
W PiS-ie odpowiedź Bochenka wywołała konsternację. Spora część polityków, zwłaszcza tych zbliżonych do Konfedracji, uważa, że potencjalnego partnera nie można tak traktować. – Obym się mylił, ale w 2023 nie mieliśmy z kim budować rządu właśnie dlatego, że tak rozmawiamy z ludźmi — martwił się nasz rozmówca z PiS.
Mentzen niemal natychmiastu odpowiedział, że wpis Bochenka wskazuje na to, że propozycja PiS to wyłącznie „bajki dla frajerów”. Ale do festiwalu pokazywania Mentzenowi miejsca w szeregu dołączył sam Kaczyński, ogłaszając, że nie pójdzie do Mentzena, bo prezes dużej partii nie powinien iść na spotkanie z prezesem małej. Bo nie.
x.com
Odpowiedż jest typowa dla prezesa. Tak bardzo typowa, że od razu widać, że prezes nie wyciągnął żadnych wniosków z wyborów. Gdyby wyciągnął, po pierwsze pamiętałby, że Mentzen ma zasięgi wśród młodych ludzi, a to oni poszli masowo do wyborów, a po drugie, że warto budować Mentzena i jego ego. Jeśli prezes potraktuje go jak równego, Mentzen nie będzie mówił swoim wyborcom, że prezes powinien odejść. Prezes z tej opcji nie skorzystał.
Mentzen wciąż nic nie musi. Nie musi teraz wiązać się z PiS-em, ani niczego PiS-owi obiecywać na przyszłość. Ba, może atakować PiS tak samo mocno, jak Koalicję 15 Października. Co zapewne mocno zaskoczy prezesa, bo nie jest przyzwyczajony do ataków ze strony potencjalnych koalicjantów. Do tej pory to koalicjanci o niego zabiegali, a teraz jest zupełnie inaczej.
Kaczyński miał szczęście
To, co dzieje się po wyborach, pokazuje nam też jeszcze jedno — prezes nie jest genialnym strategiem, jest gościem, który ma bardzo dużo szczęścia. Jarosław Kaczyński nie wybrał Karola Nawrockiego dlatego, że wiedział, że on wygra. Wybrał go, bo nie miał nikogo innego.
Nawrocki był czystą kartką, którą udało się nie tylko zapisać, ale zrobić z niej origami. Nie odpowiadał za żadne afery i przekręty PiS-u, nie był w rządzie, nie musiał się tłumaczyć. Cała reszta wyszła w praniu. Prezes nie wiedział o przeszłości Nawrockiego w grupie kibolskiej, nie wiedział o kawalerce, ani o jego pracy w Grand Hotelu. Kiedy się dowiedział, zaprzeczał i twierdził, że to w ogóle nie jest prawda albo wskazywał na działanie służb.
Jedno, co prezes chyba zrozumiał to coś, co umyka nieustannie Koalicji Obywatelskiej — emocje są kluczem do wyborów. A najsilniejszymi emocjami są strach i nienawiść. Prezes doskonale wie, że połowa wyborców go nienawidzi, ale wie też, że druga połowa serdecznie nienawidzi Donalda Tuska. Problem polega wyłącznie na tym, żeby przyciągnąć więcej tych, którzy nienawidzą przeciwnika.
