— Powiedziałem: proszę księdza, co ksiądz opowiada? Kończyliśmy, wydawałoby się, te same nauki w seminarium, a ksiądz się zatrzymał na Starym Testamencie — ks. Arkadiusz Nowak wspomina kłótnię na wizji z innym duchownym, do której doszło na początku lat 90. XX w. Kamilianin jest gościem podcastu „Rachunek sumienia”.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że z nami jesteś!
Foto: Newsweek
— Arkadiusz Nowak — zakonnik, ksiądz, kamilianin, człowiek, który jest w służbie Kościoła, w służbie Boga po to, żeby pomagać innym w chorobie. Wtedy, kiedy jesteśmy bezradni, kiedy możemy tylko liczyć albo na lekarzy, albo na to, że Bóg nam pomoże — przedstawia gościa współprowadząca podcast „Rachunek sumienia” Magdalena Rigamonti. — Ksiądz Arkadiusz Nowak od chorych na AIDS.
Chorzy na AIDS byli „traktowani jak trędowaci”
Początki jego działalności na tym polu to końcówka lat 80., początek lat 90. — To była grupa osób — wówczas mówiono — zarażonych HIV. Dzisiaj byśmy powiedzieli — żyjących z HIV — opowiada. Wspomina, jak odezwał się do niego Marek Kotański, który próbował założyć ośrodek w Rembertowie, ale napotkał na niechęć, wręcz agresję okolicznych mieszkańców. Pierwszy ośrodek założono więc w Konstancinie. Z kolejnym — w Piastowie — znów był kłopot.
— To są lata, kiedy chorych na HIV traktuje się jak trędowatych — wtrąca współprowadzący Tomasz Sekielski.
Ks. Arkadiusz Nowak podczas konferencji „Pokonać lęk” poświęconej AIDS, 2005 r.
Foto: Rafał Michałowski / Agencja Wyborcza
Jak wspomina, „miał świadomość, że był wtedy chyba jedynym duchownym, który w sposób tak bardzo otwarty opowiadał się po stronie zakażonych” wraz z „całą historią [ich] życia”. — Jaka nie byłaby to historia życia, nie może przekreślać ich prawa do tego, żeby mieszkać tam, gdzie chcą, żeby się leczyć, żeby chodzić do szkoły, żeby normalnie móc pracować — podkreśla.
HIV a Stary i Nowy Testament
Przyznaje, że potrzebował wiele energii i odwagi, żeby sprzeciwiać się stereotypom „również w środowisku osób duchownych”. — Chociaż zakon zawsze stał po mojej stronie. Absolutnie zawsze. Ale już kler diecezjalny niekoniecznie, bo na przykład przez jakiś czas byłem w pewnym konflikcie z ówczesnym prymasem — księdzem kardynałem Józefem Glempem, który dość opacznie rozumiał moje zaangażowanie — wspomina.
Rigamonti dopytuje, co to znaczy „opacznie”. — Nie był tak do końca przekonany, czy chodzi o to, że chcę autentycznie pomagać tym chorym, czy o to, że chcę promować swoją osobę — odpowiada. I przyznaje, że chcąc nagłaśniać sprawę, stał się wręcz „twarzą AIDS”. Jego wypowiedzi — uważa — mogły wówczas „siać zamęt w Kościele”. — Mówiłem, że AIDS nie jest żadną karą za grzechy, że nie wolno tak mówić — opowiada.
Zresztą z innym księdzem na początku lat 90. pokłócił się w programie telewizyjnym: — Powiedziałem: proszę księdza, co ksiądz opowiada? Kończyliśmy, wydawałoby się, te same nauki w seminarium, a ksiądz się zatrzymał na Starym Testamencie. A mnie jeszcze uczono, że jest Nowy Testament i że w tym Nowym Testamencie jest przede wszystkim Pan Bóg miłosierny, nade wszystko sprawiedliwy, ale miłosierny, więc dlaczego ksiądz mówi o karze za grzechy?
„Tolerancja”, Stanisław Sojka i Kora
Do ośrodków przyjeżdżali i wspierali je: Kora, Stanisław Sojka, Halina Frąckowiak, Eleni.
Ks. Nowak wspomina organizowanie koncertu pod hasłem „tolerancja” w Sali Kongresowej, który miała zwrócić uwagę społeczeństwa na AIDS. Kora bądź Sojka — relacjonuje duchowny — rzucili pomysł piosenki. — Staszek powiedział: „dużo czasu nie mamy, ale coś wymyślę i przyjadę do was. Wrócę, to wam zaśpiewam. Słuchajcie, naprawdę minęły 24 godziny, przyjechali ponownie z Korą i zaśpiewali. Jest zresztą nagrany ten moment, kiedy śpiewają tę piosenkę „Tolerancja”.
Czym jest „Rachunek sumienia”?
Kościół. Dla jednych skompromitowana instytucja cynicznie wykorzystująca religię jako narzędzie do zarabiania pieniędzy. Dla drugich — opoka oraz źródło wszelkiego dobra i miłości. „Rachunek sumienia” to nie jest podcast tylko o Kościele. To podcast o ludziach, na których kariery, a czasem i na całe życie, wpływ miała (lub nadal ma) instytucja, jaką jest Kościół katolicki. Jeśli nie macie w sobie uczuć religijnych, koniecznie posłuchajcie. Jeśli je w sobie macie — posłuchajcie tym bardziej.
