Według nowych badań opublikowanych w czasopiśmie „BMJ Open Sports & Exercise Medicine”, firmy produkujące obuwie do biegania muszą porzucić praktykę projektowania butów dla kobiet poprzez modyfikowanie butów męskich na mniejsze rozmiary i jaśniejsze kolory.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że z nami jesteś!
Foto: Newsweek
Badanie wykazało, że większość obecnych projektów nie odzwierciedla odrębnych potrzeb anatomicznych, biomechanicznych i życiowych kobiet.
„Ogólnie rzecz biorąc, nasze odkrycia podkreślają krytyczną lukę w projektowaniu obuwia do biegania, które tradycyjnie opierało się na męskiej anatomii i biomechanice” — stwierdzili naukowcy w oświadczeniu. „Zdecydowanie zalecamy, aby branża obuwnicza wyszła poza zwykłe zmniejszanie męskich butów, aby pasowały do kobiecych stóp”.
„Zamiast tego istnieje zapotrzebowanie na projekty dostosowane do płci, które uwzględniają odrębną morfologię stóp kobiet oraz ich społeczne konstrukcje i preferencje, z których wszystkie ewoluują przez całe życie” — podkreślili badacze.
Firmy szukają obuwniczych innowacji
W ciągu ostatnich pięciu dekad producenci wydali miliardy na opracowanie butów mających zapobiegać urazom, zwiększać komfort i poprawiać wyniki sportowe.
Naukowcy zauważyli jednak, że wiele z tych badań koncentrowało się wyłącznie na potrzebach sportowców płci męskiej. A to doprowadziło do powszechnego polegania na podejściu projektowym zwanym „zmniejszyć i zróżowić” przy produkcji obuwia dla kobiet.
Buty do biegania są zwykle opracowywane na podstawie trójwymiarowej formy w kształcie stopy, znanej jako „kopyto”, która najczęściej opiera się na anatomii męskiej stopy. Większość marek używa tego samego kopyta dla całej swojej oferty i wprowadza tylko minimalne zmiany — zwykle zmniejszenie rozmiaru i zmianę kolorów — podczas produkcji modeli damskich.
Naukowcy postanowili zbadać, jak wpływa to na biegaczki, rekrutując ze sklepów biegowych w Vancouver w Kanadzie 21 kobiet w różnym wieku, z różnym doświadczeniem biegowym, trenujących z rożną intensywnością.
Kobiety potrzebują nowych butów
Wśród uczestniczek znalazło się 11 biegaczek rekreacyjnych pokonujących średnio około 19 mil (30,5 km)tygodniowo i 10 biegaczek wyczynowych pokonujących średnio około 28 mil (45 km) tygodniowo. Kobiety były w wieku od 20 do 70 lat, a ich doświadczenie biegowe wynosiło od 6 do 58 lat. Dziewięć z uczestniczek biegało w czasie ciąży lub tuż po porodzie.
Kobiety zostały poproszone o uszeregowanie czynników, które uważają za najważniejsze przy wyborze butów do biegania. Na pierwszym miejscu znalazły się komfort i czucie, a następnie zapobieganie urazom i wydajność.
Jeśli chodzi o komfort, większość uczestniczek chciała szerszego buta w okolicach palców, węższego w pięcie oraz dodatkowej amortyzacji. Wyczynowe biegaczki podkreślały wartość funkcji zwiększających wydajność — takich jak płytki węglowe — ale podkreślały, że nie powinno się stosować tych rozwiązań kosztem komfortu.
Uczestniczki badania poszukiwały obuwia, które pomogłoby zapobiec urazom. Zaufani sprzedawcy i kompetentny personel odegrali kluczową rolę w decyzjach zakupowych. Uczestniczki badania wyraziły również potrzebę posiadania butów dostosowanych do konkretnych kontekstów biegania, takich jak trening, wyścigi lub powrót do zdrowia po kontuzji.
Te, które były matkami, zaznaczyły potrzebę większych rozmiarów i szerszego buta. Zawodowi biegacze zgłaszali potrzebę większej amortyzacji, które rośnie wraz z wiekiem.
Kobiece buty do biegania? Potrzebne dalsze badania
Autorzy badania przyznali, że wielkość próby była niewielka i ograniczona do określonego obszaru geograficznego, co może wpływać na możliwość uogólnienia wyników.
Doszli jednak do wniosku, że ich odkrycia podkreślają potrzebę bardziej integracyjnego i responsywnego projektowania obuwia.
Odniesienie
Napier, C., Dhillon, G., Wilhelm, A.-C., & Ezzat, A. M. (2025). „Gdyby but został zaprojektowany na podstawie kobiecej stopy, czy biegałabym bez kontuzji?”: Potrzeby i preferencje kobiet biegających rekreacyjnie i wyczynowo na przestrzeni całego życia w zakresie obuwia do biegania. BMJ Open Sport & Exercise Medicine, 11. https://doi.org/10.1136/bmjsem-2025-002597
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.