Jak sugeruje Iwan Stupak, były oficer ukraińskiej służby bezpieczeństwa SBU, zaledwie pięć osób wiedziało o planach Ukrainy dotyczących ataku tysiące kilometrów w głąb terytorium Rosji.
Ukraina zniszczyła w niedzielę 41 drogich, trudnych do zastąpienia rosyjskich samolotów bojowych w skrupulatnie zaplanowanej operacji w trzech różnych strefach czasowych, tysiące kilometrów od ukraińskiej ziemi.
Drony zostały przemycone przez granicę, umieszczone w drewnianych kontenerach w przyczepach ciężarówek. Przyczepy miały zdalnie otwierane dachy. Drony odleciały w kierunku swoich celów. Zniszczone zostały m.in. rosyjskie bombowce zdolne do przenoszenia broni jądrowej i co najmniej jeden z moskiewskich samolotów szpiegowskich A-50. Uważa się, że w Rosji pozostała tylko garstka tych samolotów obserwacyjnych.
Drony pozostawiły po sobie szkody o wartości około 7 mld dol. Rosja nazwała operację „atakiem terrorystycznym”.
Aby dostarczyć ten wysoki rachunek Moskwie, w ramach operacji, która nazwana została „Pajęczyna”, informacje były ściśle strzeżone. Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski osobiście nadzorował operację, a przygotowaniami kierował szef SBU generał porucznik Wasyl Małyuk.
— Aby przeprowadzić złożoną operację specjalną, jej bezpieczeństwo musi być przestrzegane w bardzo rygorystyczny sposób — powiedział Frederik Mertens, analityk strategiczny z holenderskiej organizacji badawczej TNO.
— Musi być ono mierzone w stosunku do 'potrzeby wiedzy’, zarówno militarnie, jak i politycznie, ale im mniej ludzi o tym wie, tym lepiej, ponieważ szanse na przecieki rosną wykładniczo z każdą poinformowaną stroną — dodał ekspert.
Sukces Ukrainy
Kijów publicznie przyznał się do ataku na cztery rosyjskie lotniska — bazę lotniczą Olenya w regionie Murmańska w północno-zachodniej Rosji, bazę lotniczą Iwanowo na północny wschód od Moskwy, Dyagilewo w regionie Riazań i Belaya, obiekt wojskowy na Syberii, oddalony od Ukrainy o ok. 4 tys. km.
Rosja w oświadczeniu stwierdziła, że Ukraina zaatakowała lotniska w Murmańsku, Irkucku, Iwanowie i Riazaniu, a także bazę w dalekowschodnim obwodzie amurskim, graniczącym z Chinami.
Rzecznik SBU odmówił komentarza w sprawie ataków na bazę lotniczą w obwodzie amurskim.
Gubernator regionu Amur Wasilij Orłow powiedział, że część ciężarówki „zapaliła się” w pobliżu miejscowości Seryszewo, ale zaprzeczył, że baza lotnicza była celem dronów. Baza znajduje się na obrzeżach miejscowości Seryszewo.
Zełenski powiedział, że każdy ze 117 dronów użytych do ataku na rosyjskie bazy lotnicze w niedzielę miał własnego operatora.
Zełenski zaznaczył, że wszyscy, którzy pomogli Kijowowi w przeprowadzeniu operacji „Pajęczyna”, zostali wycofani z Rosji przed lotem dronów.
Rosyjski rząd twierdzi, że „niektórzy uczestnicy ataków terrorystycznych zostali zatrzymani”.
Ataki dronów miały miejsce w przededniu nowych rund bezpośrednich rozmów między rosyjskimi i ukraińskimi urzędnikami w Turcji. Wstępne dyskusje w zeszłym miesiącu doprowadziły do największej wymiany więźniów w czasie wojny, ale niewiele zmieniły w kierunku porozumienia pokojowego, w którym prezydent USA Donald Trump obiecał pośredniczyć.
Rosyjscy i ukraińscy urzędnicy oświadczyli w poniedziałek, że po dniu negocjacji w Stambule podjęto kroki w kierunku drugiej wymiany jeńców. Minister obrony Ukrainy Rustem Umerow powiedział, że „wymiana wszyscy za wszystkich”, miałaby dotyczyć ciężko rannych i chorych jeńców wojennych, a także „młodych żołnierzy” w wieku od 18 do 25 lat.
Obie strony zgodziły się na wymianę 6 tys. ciał poległych, powiedział Umerow.
Atak pomoże Ukrainie?
Władimir Medinski, główny negocjator Rosji, powiedział, że delegacja przekazała ukraińskiemu zespołowi „szczegółowe” memorandum przedstawiające propozycję zawieszenia broni, w tym przerwę w walkach na „dwa lub trzy dni na niektórych odcinkach linii frontu”.
Uderzenia na Rosję pomagają Ukrainie „negocjować z pozycji siły”, powiedział w poniedziałek „Newsweekowi” Ołeksandr Mereżko, szef ukraińskiej parlamentarnej komisji spraw zagranicznych.
Jak donosi CBS News, Biały Dom nie został poinformowany o planowanych atakach.
W ostatnich tygodniach Moskwa zwiększyła intensywność ataków rakietowych i dronów na Ukrainę, co spotkało się z ostrą krytyką ze strony Trumpa, który nie jest skłonny do nadmiernej krytyki Kremla. Tymczasem Ukraina zmaga się z chronicznym niedoborem systemów obrony powietrznej i pocisków przechwytujących, które wystrzeliwują w celu ochrony kluczowych obiektów i ludności kraju.
Ukraińskie siły powietrzne poinformowały w poniedziałek, że Rosja przeprowadziła nocne ataki na kilka ukraińskich regionów, w tym region Czernihowa na północny wschód od Kijowa, przy użyciu 80 dronów, trzech trudnych do przechwycenia rakiet balistycznych i pocisku manewrującego. Siły powietrzne podały, że łącznie 52 drony zostały zestrzelone lub strącone z kursu.
Ukraina spodziewa się silnej rosyjskiej odpowiedzi na ataki dronów na jej lotniska, powiedział Stupak „Newsweekowi”, sugerując, że Moskwa może zdecydować się na wystrzelenie jednego ze swoich eksperymentalnych pocisków Oresznik.
W listopadzie 2024 r. Rosja po raz pierwszy wystrzeliła rakietę Oresznik w kierunku Ukrainy, uderzając w centrum Dniepru. Ukraińskie władze początkowo poinformowały, że Rosja wystrzeliła międzykontynentalny pocisk balistyczny (ICBM), podczas gdy Moskwa opisała pocisk jako hipersoniczną broń średniego zasięgu.
Pentagon powiedział wówczas, że Oresznik był oparty na projekcie moskiewskiego RS-26 Rubież ICBM, a USA zostały powiadomione „na krótko przed wystrzeleniem za pośrednictwem kanałów redukcji ryzyka nuklearnego”.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.
