Jak wynika z najnowszych badań, subtelne zmiany pod powierzchnią skóry mogą zachodzić na długo zanim pojawią się zmarszczki, ścieńczenie czy inne widoczne oznaki uszkodzenia.
Międzynarodowy zespół naukowców kierowany przez badaczy z Uniwersytetu w Hiroszimie opracował metodę wykrywania ukrytych zmian w kolagenie — białku odpowiadającym za jędrność i strukturę skóry — jeszcze zanim pojawią się widoczne uszkodzenia. Wyniki badań opublikowano 16 lipca w czasopiśmie „ACS Nano”. Niezwiązana z badaniem dr Barbara Kubicka określiła je jako „eksytujące”.
— Sugeruje to, że proces starzenia się skóry może rozpoczynać się na długo zanim zobaczymy jego pierwsze oznaki — powiedziała „Newsweekowi”. — Badanie przemawia za wdrażaniem działań profilaktycznych, zamiast wyłącznie reagowania, gdy zmiany te już się pojawią.
Dotychczasowe techniki obrazowania potrafią wykryć oczywiste objawy pogorszenia stanu skóry, takie jak ścieńczenie lub rozpad włókien kolagenowych. Jednak te symptomy często pojawiają się na późniejszym etapie uszkodzenia. Nowe badanie sugeruje, że istotne zmiany strukturalne zachodzą znacznie wcześniej. Naukowcy odkryli, że kolagen może zacząć tracić swoją wewnętrzną organizację, mimo że jego ilość i wygląd tkanki pozostają w dużej mierze niezmienione.
— Można powiedzieć, że konwencjonalne metody obrazowania pozwalają zobaczyć „cegiełki” struktury kolagenu, ale mogą przeoczyć subtelne zmiany w ich ułożeniu — powiedział Ali Haider, główny autor badania oraz doktorant w International Institute for Sustainability with Knotted Chiral Meta Matter (WPI-SKCM²) na Uniwersytecie w Hiroszimie. — To trochę tak, jakby wykrywać zmiany w układzie słów i zdań w książce, zanim zauważymy jakiekolwiek uszkodzenia lub brakujące strony.
Aby odkryć te zmiany, badacze połączyli kilka zaawansowanych technik obrazowania, takich jak spektroskopia chirooptyczna czy korelacyjne obrazowanie multimodalne, które pozwalają jednocześnie ocenić obecność kolagenu oraz stopień uporządkowania jego struktury w tej samej próbce tkanki. Ich analiza wykazała, jak to określili, rozdzielenie ilości kolagenu od jego jakości. Choć próbki tkanek wciąż zawierały dużo kolagenu, to jego wewnętrzny porządek znacząco się osłabił. Zdaniem naukowców oznacza to, że tkanka może wydawać się zdrowa przy tradycyjnych metodach badania, mimo że na poziomie mikroskopowym zaszły już istotne zmiany.
— Głównym przesłaniem tego badania jest to, aby kolagen postrzegać nie tylko jako widoczną sieć włókien, ale jako materiał hierarchiczny, którego funkcja zależy od organizacji na różnych poziomach — powiedział Katsuya Inoue, profesor w WPI-SKCM² i jeden ze współautorów badania. — Nasze badanie pokazuje, że zaawansowane metody korelacyjne pozwalają wykryć zmiany w tej ukrytej organizacji, które nie są widoczne wyłącznie na podstawie morfologii.
Naukowcy podkreślają, że ich celem jest stworzenie modelu, który połączy zmiany na poziomie molekularnym ze strukturą tkanki w większej skali. Takie podejście może pomóc oceniać zdrowie tkanki, jeszcze zanim pojawią się widoczne oznaki pogorszenia jej stanu. Jak dodała Kubicka, założycielka Clinicbe (kliniki medycyny estetycznej w Londynie), wcześniejsze wykrywanie subtelnych zmian strukturalnych może w przyszłości umożliwić opracowanie bardziej profilaktycznych i spersonalizowanych planów leczenia.
— Choć to odkrycie nie wpłynie natychmiast na praktykę kliniczną, stanowi ważny krok w kierunku głębszego zrozumienia procesu starzenia się skóry i może pomóc nam wcześniej interweniować, by dłużej zachować jej zdrowie i jędrność — powiedziała „Newsweekowi”.
Zespół podkreśla, że ich odkrycia mogą mieć zastosowanie w takich dziedzinach jak badania nad gojeniem ran, rozwój biomateriałów oraz przyszłe interwencje medyczne, pomagając wykryć osłabienie tkanki jeszcze zanim dojdzie do nieodwracalnych uszkodzeń.
Odniesienie
Haider, A., et al. (2026). Correlative Multimodal Framework Reveals Supramolecular Chirality Loss Preceding Fibrillar Rarefaction in Dermal Collagen. ACS Nano.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.