Sprawa Collegium Humanum to w mniejszym stopniu opowieść o wykorzystywaniu ludzkiej naiwności, w większym zaś o obustronnej nieuczciwości. W złej uczelni tracą wszyscy: wykładowcy, studenci, pracownicy administracji, na których często skupia się gniew i frustracja.
Historia Collegium Humanum opisana na łamach „Newsweeka” przez Renatę Kim i Jakuba Korusa to świetny materiał na scenariusz filmu lekko sensacyjnego, trochę o przemocy, z elementami oszustwa, ale przede wszystkim paździerzowego jak płyta pilśniowa albo meblościanka ze zdartym fornirem, którego wysoki połysk dawno się wytarł.
To jest opowieść o skoku na kasę. W mniejszym stopniu o wykorzystywaniu ludzkiej naiwności, w większym zaś o obustronnej nieuczciwości, o handlu dyplomami i psuciu opinii ciężko pracującym na swoje akredytacje uczelniom – zwłaszcza tym niepublicznym, niewielkim, niespecjalnie zamożnym.
Mam za sobą pracę w kilku prywatnych uczelniach wyższych. Jako młoda doktorka filozofii, pragnąca nade wszystko nauczać młodzież i wlewać w jej chłonne umysły najpiękniejsze znane mi treści, zostałam dość szybko pozbawiona nadziei na pracę w mojej Alma Mater, czyli Uniwersytecie Warszawskim. Niby wszystko się zgadzało: osiągnięcia były, summa cum laude też, ale to okazało się niewystarczające, ponieważ konkursy były w tamtych czasach na uniwersytecie fikcją i pracę dostawał ten, kto miał ją dostać. A to akurat nie byłam ja. Na dodatek, tuż po przepięknej obronie doktoratu, okazało się, że jestem w ciąży. Nigdy nie zapomnę lodowatego wzroku i tonu pani profesor, która patrząc na mój brzuch, wysyczała: „Pani teraz praca raczej nie będzie potrzebna”. Potem były jakieś ustawki, oszukane niespełniające podstawowych wymogów formalnych pseudorozmowy, na koniec w bezsilnej złości prawie urodziłam moją córkę na schodach rektoratu.
Nie piszę o tym, żeby się skarżyć, chociaż może kiedyś zdobędę się na opisanie tamtych historii sprzed 17 lat. Mam wielką nadzieję, że dzisiaj przejrzystość procedur oraz uczciwość dokonywanych podczas konkursów na stanowiska wyborów jest na uniwersytecie większa.
Wspomniałam o moich doświadczeniach, żeby wyjaśnić, jak trafiłam na rynek uczelni prywatnych: z zapałem i niemowlakiem przy piersi stawałam przed coraz to nowymi grupami ludzi niekoniecznie ode mnie młodszych i próbowałam im coś przekazać. Poznałam zresztą w tej pracy bardzo wiele wspaniałych i mądrych osób studenckich. Ze wzruszeniem wspominam rozmaite referaty i dyskusje.
W tych prywatnych szkołach najbardziej lubiłam uczyć na studiach zaocznych, bo dzięki temu poznawałam ludzi bardzo zdeterminowanych, ciężko pracujących na swoją naukę i mających odwagę, żeby dokonywać zmian w życiu. Głęboko ich wszystkich szanuję, chociaż wtedy jeszcze nie umiałam tego w pełni docenić. Przede wszystkim dlatego, że ja się dopiero uczyłam uczyć, mając za sobą zaledwie cztery lata „praktyk” w ramach studiów doktoranckich. Polegały one na tym, że bez żadnego przygotowania pedagogicznego byliśmy oddelegowywani na różne wydziały UW, gdzie za darmo, w ramach tzw. usługówek, prowadziliśmy zajęcia z filozofii.
Studentki i studenci prywatnych uczelni byli w porządku. Nie w porządku natomiast bardzo często okazywał się system
Tak: studentki i studenci prywatnych uczelni byli w porządku. Nie w porządku natomiast bardzo często okazywał się system, w ramach którego trzeba było jak najtaniej zrobić jak najwięcej, całkowicie pomijając takie elementy jak np. dbanie o jakość kształcenia. Pytanie o to, ile godzin zajęć dziennie może przytomnie poprowadzić wykładowczyni, po prostu tu zostawię. Można przecież to jakoś przetrwać, a potem spokojnie wrócić do domu i gapić się w ścianę. To nie jest żaden kryminał. Jeśli zdarzało mi się odchodzić, powody były inne. Pamiętam, jak kiedyś przyszłam do dziekanatu, żeby uzupełnić wpisy z historii filozofii, a pani zapytała, czy mogę wpisać też socjologię. Na moje zdziwienie, że przecież nie prowadziłam z niej zajęć, stwierdziła, że to nie szkodzi. Ironiczny charakter mojej propozycji, że wpiszę chętnie także wuefu, dostrzegła dopiero po chwili.
Z innej szkoły odeszłam z wielkim bólem, kiedy po tym, jak dostaliśmy od Polskiej Komisji Akredytacyjnej akredytację na pięć lat, szkołę kupili jacyś biznesmeni i postanowili ją „przestawić na e-learning”. Uczelnia była wcześniej świetna, chociaż malutka, nikt nie oszczędzał ani na jakości kadry, ani dydaktyce. Na moje pytanie, na czym to „przestawienie” ma polegać, dowiedziałam się, że nie będę widywać studentów częściej niż raz do roku. Odeszła wtedy zresztą cała kadra, a szkoła została zamieniona w fabrykę dyplomów, gdzie chodziło już tylko o zysk.
W złej uczelni tracą wszyscy: wykładowcy, studenci, pracownicy administracji, na których często skupia się gniew i frustracja. Wszyscy tracą nerwy, czas i okazję do tego, żeby doświadczyć radości studiowania. Bo studia to nie jest papier, do cholery. Studia to szczęście.
