Sylwia wciąż trzyma szlafrok swojego eks. Bartosz: mieszkamy w jego świątyni

– Z Aldoną był w związku tylko rok, a ze mną jest od siedmiu lat. Ale czuję, jakby było na odwrót – oznajmia kwaśno Marta (37 l.). Jest zdruzgotana, bo w ubiegłym tygodniu Patryk mówił przez sen o swojej byłej. Kiedy się przebudziła, a on mamrotał imię tamtej kobiety, pomyślała, że się przesłyszała. Ale potem Patryk powtórzył „Aldona” jeszcze ze trzy razy i zasnął na dobre. Nie powiedziała mu o tym. Bała się jego reakcji. Najbardziej tego, że uzna: „Kocham nadal Aldonę, to o niej śnię”.

Patryka poznała na aplikacji randkowej. Nie kryje, że czeka, aż on się wreszcie oświadczy. Mieszkają razem, planują przyszłość. On dobrze wie, że zależy jej na legalizacji związku, bo tylko wtedy poczuje gotowość, by zostać matką. Chciałaby mieć dzieci, Patryk przecież też. Ale nic się nie dzieje i Marta zaczyna się wahać: czy on chce mieć dzieci z nią, czy podświadomie czeka, aż Aldona powróci z Francji? Rozstali się dlatego, że jego była poleciała tam na rok, a potem zdecydowała się przedłużyć kontrakt. Ale zakochała się w jakimś alternatywnym francuskim muzyku i została w jego ojczyźnie.

Zagrażająca zażyłość

Marta wie o tym wszystkim ze szczegółami, bo tych nie szczędził – i nadal nie szczędzi – jej obecny partner.

– Szczerze? Mam tego dość. Aldona właściwie codziennie jest obecna w naszym życiu: wprawdzie nie fizycznie, bo nawet nie przylatuje do Polski, ale za to pojawia się w naszych rozmowach, we wspomnieniach Patryka. Ileż razy ja go prosiłam, aby o niej tak często nie opowiadał, bo mnie to rani i sprawia, że czuję się w naszej relacji niepewna. On przeprasza, obiecuje poprawę, po czym… znów co chwila wspomina swoją eks. Nie wiem, na czym stoję. Jeśli mam rodzić dzieci, a marzymy o dwójce, to powinnam zacząć już teraz. Ale wciąż nie mamy ślubu, choć Patryk wie, jak mi na tym zależy. Pierścionek zaręczynowy dał mi dopiero rok temu. Próbuję z nim o tym rozmawiać, choć upokarza mnie upominanie się o legalizację związku. Podobnie jak proszenie, by przestał wreszcie gadać o byłej. Zwariować idzie! – Marta jest wyraźnie wzburzona.

Ty, ja i eks. Tego typu „układ” jest obecny w wielu relacjach. Nie chodzi tylko o przyjaźnie z byłymi partnerami, ale również o sytuacje, w których jedna strona często opowiada o tamtej relacji lub osobie, wspomina ją lub, co gorsza, porównuje do obecnej (nie zawsze na niekorzyść). Niby nie ma spotkań z eks lub są bardzo sporadyczne, ale trzecia osoba tkwi między partnerami jak ostra drzazga. Wiele osób nie może sobie z tym poradzić i traci pewność co do uczuć drugiej strony i w ogóle związku.

– To częsty problem par w moim gabinecie – potwierdza psycholożka i psychoterapeutka Zuzanna Butryn, która kieruje SENSE Centrum Psychoterapii. Z jej perspektywy częściej to mężczyźni przyjaźnią się ze swoimi eks, choć oczywiście nie ma reguły. – Niewątpliwie bywa to przedmiotem sporów i konfliktów par, które zgłaszają się do mnie. Taka sytuacja może wywoływać kłótnie i zazdrość u obecnego partnera. Tym bardziej, jeśli z tym eks wciąż konsultujemy decyzje czy spędzamy sporo czasu. Jeśli dołożymy do tego problemy, których doświadczamy w obecnej relacji, zażyłość z eks może być uważana za zagrażającą związkowi – wyjaśnia.

Ku czci eks

Są też liczne nieoczywiste sytuacje, w których kontaktów z eks właściwie nie ma, i to nieraz od dawna. No chyba że bardzo sporadyczny (jak życzenia na święta). A jednak ta trzecia lub ten trzeci krąży nad obecną relacją, pojawiając się w rozmowach, wspomnieniach, a nieraz nawet w pozostawionych rzeczach.

Tak jak u Bartosza (44 l.) i Sylwii (45 l.). Na rozmowę zapraszają do mieszkania: celowo, bo Bartosz chce udowodnić, że mieszka z ukochaną „w świątyni ku czci jej eks”. Na takie słowa Sylwia oczywiście się oburza. Przekonuje, że to nic złego. Po prostu Sebastian jest ważną osobą w jej życiu. – Jak ważną!? Ważniejszą niż ja, niż my? – dopytuje Bartosz sarkastycznie.

Sylwia wynajmowała kiedyś to mieszkanie z Sebastianem. Byli szczęśliwi przez kilka lat. Dopóki on nie zaczął jej zdradzać. Pewnego razu zostawił otwarty laptop i wyszedł do łazienki. W ten sposób Sylwia odkryła, że Sebastian od kilku miesięcy spotyka się z koleżanką z pracy (dziś są w związku małżeńskim, mają syna).

Mimo że od rozstania Sylwii i Sebastiana minęło pięć lat, ona nadal trzyma jego rzeczy w domu, co doprowadza jej partnera do szału. Bartosz prowadzi do ich wspólnej, niewielkiej garderoby, zlokalizowanej tuż przy sypialni, wskazując palcem kolejne elementy: – Garnitur, dwie koszule, pulower, nawet szlafrok tego typa jest w naszej garderobie! – wykrzykuje.

Na pytanie, dlaczego wciąż trzyma rzeczy swojego eks, z którym nie jest w związku od połowy dekady, Sylwia nie odpowiada precyzyjnie. Mówi coś o sentymencie, o pamiątkach, w końcu przekonuje, że sweter i garnitur mają świetną jakość, są prawie nowe, więc nielogicznie i nieekologicznie byłoby je wyrzucić. Oddać komuś czyjąś własność? Takie rozwiązanie, zdaniem Sylwii, nie wchodzi w grę. A czemu Sebastian to tutaj zostawił? Okazuje się, że garnitur miał odebrać już dawno, lecz jakoś tego nie zrobił. A sentyment Sylwii wynika też stąd, że Sebastian miał na sobie dokładnie ten garnitur podczas wieczoru, w którym się poznali. To była huczna impreza integracyjna, zjechało kilka oddziałów z różnych miast. Sylwię i Sebastiana uderzył na parkiecie piorun sycylijski. Ona do dziś powtarza przyjaciółkom, że był miłością jej życia. I zastrzega, że Bartosza kocha, nawet bardzo, choć już nie tak szaleńczo. Znacznie spokojniej, ale to chyba dobrze wróży?

Bartosz nie daje za wygraną. Raz spakował rzeczy po Sebastianie w wielką niebieską torbę z Ikei, po czym wystawił przed drzwi. Sylwia bardzo się tym zezłościła, mieli potem ciche dni. Sylwia uważa, że na wszystko przyjdzie czas. Może w końcu Sebastian odbierze swoje rzeczy z ich domu. Co parę tygodni wysyła do niego sympatyczną wiadomość i dopytuje, kiedy to zrobi. Niestety, Sebastian odpisuje zdawkowo albo wcale.

Bitwa o kubek

Teraz idziemy do kuchni. – Proszę bardzo – rozkłada ręce Bartosz. Na szerokiej półce, nad blatem, stoi duży biały kubek z czarnym napisem „Sebastian”. Z drugiej strony kubka literki układają się w imię „Sylwia”. A do tego dwa połączone ze sobą fioletowe serca. – A to? Co to ma być? Kiedy pierwszy raz nocowałem u Sylwii i zobaczyłem ten kubek, myślałem, że śnię. Chciałem go wyrzucić do śmieci, ale oczywiście powstrzymała mnie – żali się Bartosz.

– Bo to jest pamiątka, poza tym z tego kubka świetnie pije się kawę – wyjaśnia Sylwia.

O ten kubek stoczyli bitwę. Efekt? Sylwia nigdy nie pije kawy akurat z tego kubka. Nigdy przy Bartoszu. Bo jak on wychodzi, wciąż go używa.

Bartosz i Sylwia dzielą się czynszem i rachunkami sprawiedliwie, po połowie, ale on próbuje żartować, że przez wysokie koszty emocjonalne, związane z rzeczami po Sebastianie, powinien płacić mniej. Sylwia podkreśla, że nie ma sobie nic do zarzucenia. Nie spotyka się z byłym, nie dzwonią do siebie. Nawet przyjaciółmi się podzielili. No dobrze, nadal mają siebie wśród znajomych na Facebooku, ale co z tego? Sylwia uważa, że Bartosz się czepia i jest zazdrosny. Zupełnie niepotrzebnie.

A o czym może świadczyć trzymanie rzeczy po byłym, wspominanie eks, idealizowanie przeszłości? – O tym, że my w jakiś sposób wciąż jesteśmy w tej poprzedniej relacji –odpowiada Zuzanna Butryn. – I że nadal jest dla nas ważna. Czasem nie potrafimy zamknąć jakiegoś rozdziału w swoim życiu i taką relację podtrzymujemy. Jeśli jedna osoba wciąż coś czuje, liczy na czyjś powrót albo ma żal, to może być sposobem, by pozostać ze sobą blisko. Co bywa bolesne lub toksyczne dla obecnej relacji. Przyjaźń z eks ma sens tylko wtedy, gdy emocje romantyczne są zamknięte z obu stron. Ja osobiście uważam, że przyjaźń po związku jest trudna i może ranić uczucia obecnego partnera oraz powodować nowe konflikty – podkreśla psycholożka.

Radzi, aby zadać sobie pytanie: dlaczego wciąż zależy mi na zachowaniu relacji z byłym partnerem? Może decyzja o rozstaniu była zbyt pochopna? Może wciąż coś do siebie czujemy?

– To trudny temat i wiele zależy od obecnego partnera, bo jeśli on takiej zażyłej relacji z naszym eks sobie nie życzy, to uważam, że powinniśmy te emocje uszanować i zerwać kontakt z eks. Według mnie relacja, w której jesteśmy, powinna być priorytetem – kwituje Zuzanna Butryn.

Bezpieczny port

– Tak, tak, tak. Specjalnie szukam powodów, dla których mam się odezwać do Karola. Wymyślam je. Już wiem, że można kochać dwie osoby. Jestem w związku z Piotrkiem, ale codziennie myślę o Karolu. Nie jestem w stanie wymazać go z mojego życia. Muszę wiedzieć, co u niego słychać, czy jest zdrowy, jak się czuje. Pierwsza piszę zwykle ja, ale on zawsze odpowiada, czasem flirtujemy. Oczywiście Piotrek nie wie o tym, bo byłby wściekły – relacjonuje Anka.

Jakich więc powodów szuka, aby odzywać się do eks? Lista jest długa, bo nie są razem od dwóch lat. Nie łączą ich ani dzieci, ani żadne ważne sprawy. Trzeba się wykazać kreatywnością, aby każda wiadomość miała sens. Anka prosiła go już kilka razy, aby poszukał jej biżuterii, którą rzekomo zostawiła, gdy mieszkali razem. Oczywiście nie znalazł. Potem radziła się go w sprawie wyboru biura podróży. Następnie pilnie prosiła o kontakt do glazurnika (to jego dobry kumpel). I jeszcze o telefon do polecanego weterynarza. I jeszcze pytała, jaką powinna wybrać polisę ubezpieczeniową, gdy jechała z Piotrem do Azji. Karol doradzał bez mrugnięcia okiem, nawet spotkali się wtedy na kawie.

Od kiedy się rozstali, Karol jest singlem. Sporo randkuje, podróżuje i wiedzie dobre życie. Anka odczuwa żal, głównie do niego, że im nie wyszło. Nie był gotowy na poważne zobowiązania i na monogamię, co przyznał szczerze po kilkunastu miesiącach wspólnego życia. Doceniła jego uczciwość, ale złamał jej tym wyznaniem serce. Anka fantazjuje o tym, że Karol kiedyś dojrzeje i jeszcze będą razem. Ale w międzyczasie to Piotr zdobył jej serce. On jest jak bezpieczny port. Cierpliwy, ufny, rozumny, pomocny.

Na krawędzi

Siostra twierdzi, że Anka balansuje na krawędzi i jeśli tylko Piotr się dowie o kontaktach z byłym, odejdzie. Jej zdaniem ona ryzykuje zbyt mocno, a poza tym Karol nie jest tego wcale wart. Siostra uważa go za playboya, bawidamka, zarozumiałego i niepewnego człowieka w niepewnych czasach. Wszyscy w jej rodzinie uwielbiają Piotra, więc Anka pozostaje niezrozumiana. Wie, że „nie wyleczyła się” z niego, choć czas mija.

Czy i kiedy granice w kontaktach z eks bywają przekroczone, a kiedy sytuacja jest zdrowa?

– Jeśli kontakt między byłymi partnerami jest szczery, bez flirtu i bez emocjonalnych gier, to super. Pod warunkiem że obecny partner ten kontakt toleruje – komentuje Zuzanna Butryn. – Ale jeśli często wracamy do przeszłości z eks, porównujemy swoich nowych partnerów albo pojawia się napięcie seksualne, to już nie jest przyjaźń, tylko przedłużenie związku. Wtedy przekraczamy granicę. Podobnie jak wtedy, gdy ukrywamy kontakt z byłym partnerem czy z byłą partnerką. I wtedy, gdy jesteśmy zazdrośni o tę osobę lub gdy ciągle mamy ją w myślach.

Zdaniem psycholożki, w takich sytuacjach łatwo jest zatrzeć granice. Tym bardziej że przecież w przeszłości coś do eks czuliśmy. Niekiedy była to wielka miłość. – A emocje czasem łatwo rozpalić na nowo – podkreśla.