Naukowcy odkryli, że wypijanie filiżanki lub dwóch kaw dziennie może pomóc kobietom „zachować zarówno funkcje umysłowe, jak i fizyczne” na dłużej.
Odkrycia te zostały oparte na analizie danych dotyczących diety i zdrowia 47 tys. 513 kobiet zebranych w ciągu 30 lat od 1984 r.
Badanie wykazało, że kobiety w wieku od 45 do 60 lat, które piły kawę z kofeiną częściej wykazywały oznaki zdrowego starzenia się.
Nie stwierdzono takich powiązań z piciem herbaty lub kawy bezkofeinowej, podczas gdy picie większej ilości coli wiązało się ze znacznie mniejszą szansą na zdrowe starzenie się.
Zdrowe starzenie się zdefiniowano jako dożycie wieku 70 lat lub starszego, brak 11 poważnych chorób przewlekłych i utrzymanie sprawności fizycznej, a także dobre zdrowie psychiczne i brak zaburzeń poznawczych oraz dolegliwości związanych z pamięcią.
— Podczas gdy wcześniejsze badania powiązały kawę z indywidualnymi wynikami zdrowotnymi, nasze badanie jest pierwszym, które ocenia wpływ kawy na wiele aspektów starzenia się na przestrzeni trzech dekad — powiedziała w oświadczeniu główna autorka badania Sara Mahdavi z Uniwersytetu Harvarda.
— Odkrycia te sugerują, że kawa kofeinowa — a nie herbata lub kawa bezkofeinowa — może w wyjątkowy sposób wspierać trajektorie starzenia się, które zachowują zarówno funkcje umysłowe, jak i fizyczne — powiedziała badaczka.
Mahdavi zauważyła, że „umiarkowane spożycie kawy może oferować pewne korzyści ochronne w połączeniu z innymi zdrowymi zachowaniami, takimi jak regularne ćwiczenia, zdrowa dieta i unikanie palenia”.
W najnowszym badaniu oceniano różne aspekty długowieczności i zdrowego starzenia się, a także kompleksowe informacje na temat nawyków żywieniowych i stylu życia, które zbierano co cztery lata po rozpoczęciu badania.
Naukowcy oszacowali, jak prawdopodobieństwo zdrowego starzenia się zmieniało się z każdymi 80 mg kofeiny, które kobiety spożywały dziennie, obserwując spożycie kawy, herbaty, kawy bezkofeinowej i coli.
W badaniu uwzględniono inne czynniki, które mogą wpływać na zdrowe starzenie się, takie jak masa ciała, palenie tytoniu, spożywanie alkoholu, aktywność fizyczna, poziom wykształcenia i zawartość białka w diecie.
Do 2016 r. 3 tys. 706 uczestniczek badania spełniło wszystkie wymagania, aby zostać uznanymi za osoby zdrowo starzejące się.
Kobiety w średnim wieku spożywały średnio około 315 mg kofeiny dziennie, co odpowiada około trzem małym filiżankom kawy lub półtorej dużej filiżanki. Ponad 80 proc.ej ilości kofeiny pochodziło z regularnego spożycia kawy.
W przypadku kobiet z grupy zdrowych osób starszych każda dodatkowa filiżanka kawy wypijana dziennie — do pięciu małych filiżanek dziennie wiązała się z od dwóch do pięciu proc. większą szansą na dobre wyniki w późniejszym życiu.
Jednak nie wszystkie źródła kofeiny oferują korzyści zdrowotne. Badanie nie wykazało żadnych znaczących powiązań między piciem herbaty a zdrowym starzeniem się, podczas gdy picie napojów gazowanych miało odwrotny skutek.
Badanie wykazało, że każda dodatkowa mała szklanka napoju gazowanego wiązała się z o 20-26 proc. niższym prawdopodobieństwem zdrowego starzenia się.
Mahdavi zauważa, że chociaż badanie uzupełnia wcześniejsze badania sugerujące, że spożycie kawy może być związane ze zdrowym starzeniem się, „korzyści płynące z kawy są stosunkowo skromne w porównaniu z wpływem ogólnych nawyków zdrowego stylu życia i wymagają dalszych badań”.
Ogólnie rzecz biorąc, do dwóch filiżanek kawy dziennie powinno być bezpieczne i może być korzystne dla większości ludzi, stwierdzili naukowcy, ostrzegając, że picie większej ilości może oferować dodatkowe korzyści dla niektórych, ale może być niezdrowe dla innych.
Poprzednie badanie przeprowadzone przez Mahdavi i naukowców wykazało, że zmienność genetyczna może wpływać na związek między spożyciem kofeiny a wynikami zdrowotnymi. Tak więc, więcej kofeiny nie zawsze jest lepsze, szczególnie dla osób z niższą tolerancją kofeiny lub określoną podatnością genetyczną.
Kawa zawiera również związki bioaktywne, które mogą wpływać na szlaki starzenia. Naukowcy planują zbadać, w jaki sposób związki zawarte w kawie oddziałują z genetycznymi i metabolicznymi markerami starzenia, szczególnie u kobiet.
Referencje
Mahdavi, S., Hu, F. B., Sun, Q., Willett, W. C., & Korat, A. V. A. (2025). Spożycie kofeiny i zdrowe starzenie się u kobiet. NUTRITION 2025, Orlando, Floryda.
Mahdavi, S., Palatini, P., & El-Sohemy, A. (2023). Zmienność genetyczna CYP1A2, spożycie kawy i dysfunkcja nerek. JAMA Network Open, 6(1), e2247868. https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2022.47868
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.