Wyniki najnowszych badań wskazują na to, że ciąża może powodować znaczne zmiany w znajdującej się w mózgu istocie szarej. Zmiany te powiązane są z wahaniami hormonalnymi i samopoczuciem psychicznym po porodzie.
Neurobiolodzy zbadali mózgi prawie 180 kobiet za pomocą rezonansu magnetycznego (MRI). Porównali mózgi kobiet ciężarnych z tymi u kobiet z ciężarnymi partnerkami, które po raz pierwszy doświadczały macierzyństwa, nie będąc w ciąży. Celem badania było dokonanie rozróżnienia między zmianami biologicznymi, które zaszły w czasie ciąży, a tymi, które zaszły w wyniku samego doświadczenia zostania matką.
Według danych zebranych w 2022 r. przez Centers for Disease Control and Prevention (CDC), co roku ok. 3,7 mln kobiet rodzi dzieci.
Neurobiolodzy z Universitat Autònoma de Barcelona (UAB) w Hiszpanii połączyli siły z przedstawicielami Gregorio Marañón Health Research Institute, Hospital del Mar Research Institute oraz innych międzynarodowych instytucji. Wspólnie wykonali skany MRI mózgów kobiet przed ciążą, w jej drugim i trzecim trymestrze oraz sześć miesięcy po porodzie.
Odkryli oni, że w mózgach kobiet podczas ciąży nastąpiły zmiany w aż 94 proc. całkowitej istoty szarej. Istota szara jest istotnym rodzajem tkanki w mózgu i rdzeniu kręgowym — odgrywa kluczową rolę w pamięci, emocjach, ruchu i percepcji zmysłowej, przy czym stanowi zaledwie mniej niż połowę tego organu.
Neurobiolodzy odkryli, że objętość istoty szarej podczas ciąży została zmniejszona nawet o 4,9 proc. Zmiany te dotyczyły w szczególności obszarów mózgu wpływających na umiejętności poznania społecznego: występowały w sieci trybu domyślnego, powiązanej z marzeniami na jawie, introspekcją i przywoływaniem wspomnień oraz w sieci czołowo-ciemieniowej, powiązanej z rozwiązywaniem problemów i podejmowaniem decyzji.
Nie były one jednak trwałe: neurobiolodzy zaobserwowali, że większość tych zmian neurologicznych uległa odwróceniu po porodzie.
Naukowcy powiązali zmiany z wahaniami dwóch różnych form hormonu płciowego estrogenu — siarczanu-3-estriolu i siarczanu estronu — których poziom gwałtownie rośnie w czasie ciąży, po czym powraca do poziomu wyjściowego po porodzie.
Kobiety, które doświadczyły bardziej gwałtownych wzrostów i spadków tych hormonów, wydawały się doświadczać również większych zmian w mózgu, a odzyskanie pierwotnej objętości istoty szarej zajmowało w ich przypadku więcej czasu. Natomiast kobiety, których mózgi po porodzie odzyskały pierwotną objętość istoty szarej, zgłaszały lepszy stan zdrowia psychicznego.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.
