Na 11 czerwca premier Donald Tusk zapowiedział wotum zaufania dla rządu koalicji 15 października. Czym właściwie jest wotum zaufania i co w praktyce oznacza dla rządu?
– Chcę, aby wszyscy zobaczyli, także nasi przeciwnicy w kraju i za granicą, że jesteśmy gotowi na tę sytuację, że rozumiemy powagę chwili, ale że nie zamierzamy cofnąć się ani o krok – mówił podczas poniedziałkowego orędzia premier Donald Tusk.
Powodem zapowiedzianego przez niego głosowania nad wotum zaufania wobec rządu jest przegrana Rafała Trzaskowskiego z Karolem Nawrockim w II turze wyborów prezydenckich. Kandydat KO zdobył 49,11 proc. głosów – ok. 370 tys. mniej od wspieranego przez PIS Nawrockiego. Poprzedzone kilkugodzinną debatą głosowanie zaplanowano na środę, 11 czerwca.
Wotum zaufania — co to jest?
Zgodnie z konstytucją wotum zaufania, a więc udzielone w głosowaniu poparcie dla rządu bądź poszczególnych jego członków, niezbędne jest przy powoływaniu nowej Rady Ministrów. Wtedy do jego uzyskania potrzebna jest bezwzględna większość głosów (więcej głosów „za” niż „przeciw” oraz wstrzymujących się łącznie), w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.
Ostatnio takie głosowanie odbyło się 11 grudnia 2023 r., kiedy uchwalono rząd Donalda Tuska. Wcześniej wotum zaufania nie udało uzyskać się powołanemu przez prezydenta Andrzeja Dudę rządowi Mateusza Morawieckiego.
Zaplanowane na 11 czerwca głosowanie odbędzie się jednak na prośbę samego premiera, który w dowolnym momencie swojej kadencji może wystąpić do Sejmu z takim wnioskiem. Aby uzyskać wotum zaufania, w tej sytuacji potrzebna jest zwykła większość głosów (więcej głosów „za” niż „przeciw”) w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. Jeśli to się nie uda, premier podaje się do dymisji i tworzony jest nowy rząd.
Donald Tusk i Szymon Hołownia
Foto: Mateusz Włodarczyk / Forum
Donald Tusk zwraca się o wotum zaufania
Tusk zapowiedział, że zwróci się do Sejmu o wotum zaufania, w poniedziałek – dzień po wyborach, w których zwyciężył wspierany przez PiS Nawrocki. Premier podziękował wszystkim za udział w głosowaniu i uznał wygraną kandydata Prawa i Sprawiedliwości.
— W zgodzie z konstytucją i własnym sumieniem, będziemy współpracować z nowym prezydentem wszędzie tam, gdzie to konieczne i możliwe — zapowiedział — Mam świadomość, że może być trudniej, niż wielu z Was sądziło.
– Ale nie zmienia to w najmniejszym stopniu mojej determinacji i woli działania w obronie tego wszystkiego, w co wspólnie wierzymy – zaznaczył. I zapewnił, że ma tzw. „plan awaryjny” dotyczący współpracy z Nawrockim, a koalicja jest gotowa na działanie tak w przypadku współpracy prezydenta, jak i jej braku.
— Ten plan wymagać będzie jedności i odwagi od całej koalicji 15 października. Pierwszym testem będzie wotum zaufania, o które zwrócę się do Sejmu w najbliższym czasie — zapowiedział.
Czy Koalicja 15 października przetrwa wotum zaufania?
Tusk ma doświadczenie w uzyskiwaniu wotum zaufania dla rządów, na których czele stał. Podczas swoich poprzednich kadencji na stanowisku premiera z własnej inicjatywy o mandat zaufania zwracał się do Sejmu już dwa razy – w 2012 i 2014 roku. Przewodzone przez niego Rady Ministrów przetrwały obydwa głosowania.
Czy tym razem znowu się uda? Koalicja Obywatelska wraz z Trzecią Drogą (PSL i Polska 2050) i Lewicą mają łącznie 242 głosy. Jest jeszcze wykluczony z POLSKI 2050 Adam Gomoła oraz pięcioro posłów Razem. Ale współzałożyciel partii Razem Adrian Zandberg już zgłosił swoje zastrzeżenia.
— Słyszę, że chcecie się państwo teraz bawić w wotum zaufania. Czyli zamiast wziąć się do roboty pan premier Tusk będzie teraz dyscyplinować swoje przystawki — krzyczał z sejmowej mównicy — Jak ten Sejm nie zacznie rozwiązywać spraw zwykłych ludzi, to za dwa lata premierem Polski będzie Mentzen w koalicji Konfederacji z PiS-em i to będzie wyłącznie wasza polityczna odpowiedzialność.
Zandberg powiedział, że jako partia opozycyjna Razem „oczywiście nie poprze” wotum zaufania wobec rządu Donalda Tuska.
Oto teksty na temat wyborów prezydenckich 2025, które mogą cię zainteresować:
Kto będzie w Pałacu Nawrockiego? Od Cenckiewicza po „Jarka z brodą”
Szymon Hołownia pokazał nowe oblicze. Już nie jest miły dla Tuska
Niedoskonałość systemu. Politolog: dajemy się wpuszczać w kanał
Rekonstrukcja rządu po wyborach? Kulisy planów Donalda Tuska
