Jeśli kampanijni sztabowcy nie wiedzą, jak obejść algorytmy promujące kłamstwa i teorie spiskowe, powinni zmienić zawód albo posłuchać specjalistów. Trzeba tylko chcieć ich słuchać.
Więc zdiagnozowałem u siebie politofobię. Po raz pierwszy od nie wiem kiedy nie słucham RTV, podcastów, z obrzydzeniem omiatam wzrokiem headline’y” – wyznał na Facebooku znajomy. Sądząc po komentarzach i rozmowach ze znajomymi, wiele osób po przegranych przez Rafała Trzaskowskiego wyborach ma podobnego „zbrzyda” na politykę.
Nie ma nic gorszego niż rozbudzone i zawiedzione nadzieje. I poczucie braku sprawczości w obliczu realnego zagrożenia. Wojna za naszą wschodnią granicą wciąż trwa, a prezydent elekt w kampanii wyborczej wyraźnie deklarował niechęć do UE, uwielbienie dla prezydenta USA, który chciałby robić deale z Putinem, wreszcie dąsy wobec ukraińskich zachodnich aspiracji. Wszystko to, niestety, woda na młyn Rosji.
Najzdrowiej dla psychiki byłoby odciąć się od polityki, zatopić w lekturach, serialach, chodzić do kina, teatru, na wystawy, może rzucić się w intensywny sport czy przyrodniczy eskapizm. I zwykłego obywatela można zrozumieć: to on zrobił, co mógł, a politycy nie dowieźli. Nie zdołali przekonać jeszcze 370 tys. obywateli, żeby oddali ważny głos. Ale to, co przystoi rozczarowanemu wyborcy, nie przystoi politykom.
Najprościej zastosować polski model radzenia sobie z porażką: przepraszamy, co złego to nie my – i czekać na cud. Wolałbym, żeby szerzej przyjął się model amerykański, gdzie porażka to okazja do nauki. W Dolinie Krzemowej powstaje morze start-upów, ale sukces odnosi niewielki odsetek. Założyciele i inwestorzy mówią w pewnej chwili: stop, nie brnijmy w to, wyciągnijmy wnioski z potknięcia i zajmijmy się czymś nowym. Steve Jobs w latach 90. został wyrzucony z własnej firmy Apple, która zmieniła się w korporację bez wizji. Założył start-up NeXT i budował zaawansowane komputery dla naukowców i studentów. Sukces był, oględnie mówiąc, umiarkowany (choć to na takim komputerze Tim Berners-Lee opracował standard sieci WWW), ale Jobs odczekał, aż Apple będzie potrzebować rewitalizacji, i wrócił. Macintoshe zyskały drugie życie m.in. dzięki nowemu systemowi operacyjnemu opartemu na Uniksie. Przy pracach nad nim wykorzystano doświadczenia Jobsa z NeXT.
Polityki nie robi się dzisiaj w telewizji ani gazetach (co przyznaję gorzko), lecz głównie w mediach społecznościowych. Jeśli kampanijni sztabowcy nie wiedzą, co to TikTok, X, Bluesky, Facebook czy Instagram, powinni się dokształcić albo zmienić zawód. Kto nie potrafi używać tych narzędzi bez robienia obciachu sobie i innym, powinien przemyśleć ścieżkę kariery. Rzecz w tym, że media społecznościowe kontrolowane są przez oligarchów zblatowanych ze skrajną populistyczną prawicą. Trzeba więc też znaleźć sposób, jak obejść ich algorytmy, promujące kłamstwa, teorie spisku i skrajne ideologie. Kto nie wie, jak to robić, powinien posłuchać specjalistów. Trzeba tylko chcieć ich słuchać.
Trzeba też wysłuchać wyborców. Polityka to gra, która nie toczy się w sejmowej próżni, tylko w sferze społecznych potrzeb i marzeń. A żaden start-up nie odniesie sukcesu, jeśli nie przygotuje produktu czy usługi, których klienci chcą i/lub potrzebują.
