Dieta śródziemnomorska jest często uznawana za jeden z najzdrowszych sposobów odżywiania. Jednak, jak sugeruje nowe badanie, jeśli chodzi o poprawę niektórych wskaźników zdrowia metabolicznego, dieta ketogeniczna może okazać się lepszym rozwiązaniem.
Naukowcy odkryli, że osoby z otyłością, stanem przedcukrzycowym i stłuszczeniem wątroby odnotowały większą poprawę zdrowia wątroby i poziomu cukru we krwi podczas stosowania diety ketogenicznej, w porównaniu z pacjentami stosującymi dietę śródziemnomorską czy roślinną.
Dieta ketogeniczna, znana także jako keto, to sposób odżywiania charakteryzujący się bardzo niską zawartością węglowodanów i wysoką zawartością tłuszczów. Ma na celu wprowadzenie organizmu w stan ketozy, w którym ciało spala tłuszcz zamiast węglowodanów jako główne źródło energii. Kluczowe produkty dla tej diety to mięso, ryby, jajka, pełnotłuste produkty mleczne, orzechy, nasiona oraz warzywa niezawierające skrobi. Produkty takie jak pieczywo, makaron, ryż i słodkie przekąski są w dużej mierze wykluczone.
Wyniki, opublikowane w czasopiśmie „Cell Metabolism”, pochodzą z badania klinicznego, które porównywało efekty trzech popularnych diet odchudzających u dorosłych z wieloma czynnikami ryzyka metabolicznego. Udział w badaniu wzięło 55 uczestników, z których 42 ukończyło cały proces. Losowo przydzielono ich do jednej z trzech diet: ketogenicznej, śródziemnomorskiej lub o bardzo niskiej zawartości tłuszczu i przewadze produktów roślinnych.
Aby upewnić się, że uczestnicy rzeczywiście stosowali się do wyznaczonych planów żywieniowych, wszystkie posiłki były dostarczane przez zespół badawczy. Przestrzeganie diety we wszystkich grupach przekraczało 95 proc. Co ważne, badanie zostało zaprojektowane tak, aby uczestnicy wszystkich trzech grup stracili mniej więcej tyle samo masy ciała — około 10 proc. swojej wagi początkowej. Pozwoliło to sprawdzić, czy sama kompozycja diety wpływa na zdrowie niezależnie od utraty wagi.
Jak wykazały wyniki, wszystkie trzy podejścia poprawiały stan zdrowia. Utrata masy ciała zwiększyła wrażliwość mięśni na insulinę o ok. 50 proc. bez względu na stosowaną dietę, a we wszystkich grupach zanotowano zmniejszenie ilości tkanki tłuszczowej oraz poprawę kilku czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.
Jednak dieta ketogeniczna konsekwentnie prowadziła do większych zmian w kilku kluczowych wskaźnikach. Naukowcy zauważyli, że wrażliwość na insulinę w wątrobie poprawiła się od dwóch do trzech razy bardziej w grupie stosującej dietę ketogeniczną niż w grupach stosujących dietę śródziemnomorską czy roślinną. Zawartość tłuszczu w wątrobie również wyraźnie spadła — o 67 proc. w grupie ketogenicznej w porównaniu do ok. 45 proc. w pozostałych dwóch grupach. Uczestnicy na diecie ketogenicznej doświadczyli także większego spadku poziomu cukru we krwi, insuliny oraz hemoglobiny glikowanej (HbA1c), która jest powszechnym wskaźnikiem długoterminowej kontroli glikemii.
Grupa keto odnotowała także najwyższy odsetek remisji stanu przedcukrzycowego — pod koniec badania 50 proc. uczestników nie spełniało już kryteriów, w porównaniu z 29 proc. na diecie śródziemnomorskiej i 7 proc. na diecie roślinnej. Dieta ketogeniczna nie prowadziła do pogorszenia poziomu cholesterolu, mimo znacznie większej ilości tłuszczów, w tym nasyconych. Badacze nie odnotowali znaczących różnic między grupami w zakresie LDL czy apolipoproteiny B, dwóch najczęściej monitorowanych wskaźników ryzyka sercowo-naczyniowego.
Jak zaznaczają naukowcy, badanie nie oznacza, że dieta śródziemnomorska jest niezdrowa. Wskazuje jednak, że dla osób borykających się konkretnie z problemami metabolicznymi związanymi z otyłością i stłuszczeniem wątroby, ograniczenie węglowodanów może przynieść dodatkowe korzyści.
Odniesienie
Petersen, M.C., Smith, G.I., Farabi, S.S., Palacios, H.H., Shankaran, M., Hellerstein, M.K., Patterson, B.W. and Klein, S. (2026). Effect of diet macronutrient content on the cardiometabolic response to weight loss: A randomized clinical trial. Cell Metabolism.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.