Rak piersi jest jednym z najczęściej występujących rodzajów nowotworów. Naukowcy twierdzą jednak, że ryzyka wystąpienia tej tragicznej choroby można uniknąć, trzymając się z daleka od pewnej bardzo popularnej w internecie diety.
Naukowcy z University of Utah odkryli, że występowanie potrójnie ujemnego raka piersi (TNBC) — agresywnego typu inwazyjnego nowotworu piersi — jest powiązane z lipidami, a kwasy tłuszczowe, będące kluczową cechą otyłości, mogą powodować wzrost guza.
Eksperymenty na myszach sugerują, że osoby chorujące zarówno na ten typ nowotworu jak i otyłość mogą odnieść korzyści z terapii obniżających poziom lipidów i unikania wysokotłuszczowych diet odchudzających, takich jak np. dieta ketonowa. W Stanach Zjednoczonych potrójnie ujemny rak piersi stanowi około 10-15 proc. wszystkich nowotworów piersi.
— Musimy jasno powiedzieć, że nasze badanie zostało przeprowadzone na myszach, a pacjenci rozważający jakiekolwiek zastosowanie leków obniżających poziom lipidów lub zmianę diety powinni skonsultować się z lekarzem — powiedzieli autorzy artykułu, profesorowie Keren Hilgendorf, Amandine Chaix i Greg Ducker w rozmowie z „Newsweekiem”. — Nie mamy jeszcze rygorystycznych danych dotyczących stosowania diety ketonowej lub wysokotłuszczowej w leczeniu czy profilaktyce raka. Nasze dane sugerują, że diety ketonowe mogą być szkodliwe w przypadku raka piersi. W przypadku innych nowotworów mogą one mieć jednak pozytywny wpływ na leczenie.
Dieta ketogeniczna to dieta niskowęglowodanowa i wysokotłuszczowa z umiarkowaną ilością białka. Jej celem jest wprowadzenie organizmu w stan „ketozy”. Nasz organizm zazwyczaj jako paliwo wykorzystuje glukozę z węglowodanów, jednak gdy zostaje od pozbawiony tego głównego źródła energii, zaczyna pobierać ją z wątroby i mięśni. Po kilku dniach, gdy wszystkie te rezerwy zostaną zużyte, organizm zaczyna wykorzystywać zasoby zmagazynowanego tłuszczu, który wątroba przekształca w ketony.
Menu diety keto składa się z takich pokarmów jak ryby, mięso i drób, warzywa nieskrobiowe, awokado, jagody, orzechy i nasiona, jaja, oliwa z oliwek, czekolada o wysokiej zawartości kakao i wysokotłuszczowy nabiał.
Lipidy jako pożywka dla guzów raka piersi
Zapytany o to, dlaczego osoby otyłe chorujące na TNBC powinny uważać na dietę ketogeniczną, Hilgendorf wyjaśnił, że kluczowym aspektem jest to, iż ludzie nie doceniali wcześniej znaczenia tłuszczów i lipidów przy otyłości.
— Nasze badanie pokazuje jednak, że komórki raka piersi są naprawdę uzależnione od lipidów, a ich obfitość u pacjentów z otyłością jest jednym z powodów, dla których rak piersi występuje u nich częściej i jest bardziej agresywny — dodał.
W celu przeprowadzenia badania, zespół przeanalizował modele myszy na diecie wysokotłuszczowej. Naukowcy obserwowali także modele cierpiące na hiperlipidemię (wysoką ilość lipidów we krwi, powszechnie powiązaną z otyłością) bez innych kluczowych markerów otyłości, takich jak wysoki poziom glukozy czy insuliny. Zaobserwowali, że wśród tych myszy sam wysoki poziom lipidów przyspieszył wzrost guza.
— Lipidy, które tworzą błonę powierzchniową komórki, są jak bloki konstrukcyjne — powiedziała profesor Amadine Chaix. — Jeśli komórka otrzyma sygnał do proliferacji (wzrostu lub namnażania się) i dostępnych jest więcej elementów budulcowych, guz będzie z łatwością rósł. Widzimy, że duża ilość lipidów to umożliwia.
Naukowcy zaobserwowali, że samo obniżenie ilości lipidów, nawet przy wysokich poziomach glukozy i insuliny, spowolniło wzrost komórek nowotworowych. Badania wciąż są jednak na wczesnym etapie, a różnice metaboliczne pomiędzy myszami a ludźmi są znaczne. Jednak jeżeli związek zostanie udowodniony, odkrycie zespołu może prowadzić do opracowania ulepszonych terapii i zaleceń dietetycznych w celu spowolnienia wzrostu guzów nowotworowych.
— Uważamy, że ma to implikacje terapeutyczne, ponieważ obniżenie poziomu lipidów, które jak wiemy, jest możliwe, na przykład za pomocą leków, może być sposobem na spowolnienie wzrostu guzów raka piersi. Gdy obniżamy te wysokie poziomy tłuszczu we krwi, nowotwór słabnie, ponieważ lipidy nie są już dla niego pożywką. — powiedział Hilgendorf. — Wyniki naszych badań na myszach były uderzające, jednak istnieją wyraźne ograniczenia w bezpośrednim rzutowaniu tego odkrycia na ludzkich pacjentów. Aby potwierdzić nasze hipotezy, konieczne będą dalsze badania z wykorzystaniem próbek pobranych od człowieka.
Obecnie lekarze już zalecają niektórym otyłym pacjentkom chorującym na nowotwór piersi, aby schudły w celu zminimalizowania wszelkich czynników zwiększonego ryzyka rozprzestrzeniania się lub nawrotu choroby. Najnowsze badania mogą jednak utorować drogę do opracowania lepszych, opartych na dowodach diet dla chorych. Zanim zostanie wprowadzona jakakolwiek dieta, potrzebna jest jednak konsultacja z lekarzem.
Naukowcy zapowiadają kolejne kroki — przedkliniczną ocenę sposobu, w jaki leki antylipidowe mogą poprawić odpowiedź na chemioterapię oraz próby lepszego zrozumienia, w jaki sposób lipidy odżywiają komórki nowotworowe. Zespół zamierza określić także, w jaki sposób wyniki badania przekładają się na ludzi.
Odniesienie
Vieira, R. F., Sanchez, S. R., Arumugam, M., Mower, P. D., Curtin, M. C., Jackson, A. E., Gallop, M. R., Wright, J., Bowles, A., Ducker, G. S., Hilgendorf, K. I., & Chaix, A. (2025). Hyperlipidemia drives tumor growth in a mouse model of obesity-accelerated breast cancer growth. Cancer & Metabolism, 13(1), 39.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.