Przesłuchanie Jarosława Kaczyńskiego miało jeden grzech pierworodny, o którym alarmowaliśmy w tekstach – członkowie przystąpili do niego bez potrzebnych dokumentów. To dlatego prezesowi PiS z taką łatwością przychodziło mówienie: „nie wiem, zapomniałem, nie pamiętam”. Ale to bajka, że Kaczyński całkowicie wyprowadził komisję w pole.
Od wczesnego ranka budynek U polskiego Sejmu wypełniał tłum dziennikarzy, operatorów oraz fotografów. Nawet przesłuchanie Jarosława Gowina, które miało aurę świeżości, nowości i było zapowiadane jako „polityczna bomba”, nie spotkało się z takim zainteresowaniem. Ciekawość widzów, czytelników oraz samych mediów łatwo zresztą wytłumaczyć, bo po raz pierwszy przed instytucją państwa stanął człowiek, który przez osiem lat rządził Polska z tylnego siedzenia, a właściwie to przede wszystkim z gabinetu na Nowogrodzkiej.
Pegasus jest szalenie niebezpieczny
W tym wszystkim niesłusznie przegapiono bardzo dobre, merytoryczne zeznania, które miały miejsce przed przybyciem prezesa na Wiejską. Jako pierwszy przed komisją śledczą ds. Pegasusa stanął bowiem prof. Jerzy Kosiński, wybitny ekspert z zakresu cyberbezpieczeństwa. Metodycznie i z akademicką precyzją wykazał zasadność dalszych prac komisji. Wyjaśnił, czym jest Pegasus, jak działa, jak może nim kierować operator i do czego ma dostęp. Profesor był ciekawym świadkiem z wielu powodów, ale dwa były kluczowe. Po pierwsze, był jedną z osób, które na żywo widziały możliwości Pegasusa podczas prezentacji producenta, izraelskiej firmy NSO. Po drugie, rok temu „zasugerowano” mu, aby w sprawie nie zeznawał. Zmierzając na posiedzenie senackiej komisji ds. Pegasusa, którą kierował poseł Marcin Bosacki, dostał telefon, w którym odradzano mu przyjazd i straszono, że jeżeli zacznie zeznawać, to poniesie konsekwencje. Akademia Marynarki Wojennej w Gdyni, gdzie pracuje, podlega Ministerstwu Obrony Narodowej.
Prof. Kosiński zeznał, że Pegasus „był najdojrzalszym narzędziem, które krążą medialnie w tym obszarze”. Nie wymagał bowiem ani żadnej interakcji ze strony użytkownika, ani nie trzeba było posiadać urządzenia w ręku nawet przez moment, by je zainfekować. Wystarczy posiadanie numeru telefonu, by dokonać skutecznego ataku. Teoretycznie możliwe jest np. wejście na konto bankowe właściciela telefonu i dokonywanie na nim operacji. Co więcej, Pegasus potrafi nawet odzyskać skasowane dane, czyli zrobić coś, co jest poza zasięgiem użytkownika urządzenia.
„One man show” Kaczyńskiego
Po zeznaniach Kosińskiego nastąpił całodniowy „one man show”. Jarosław Kaczyński otoczony wianuszkiem dziennikarzy przyszedł spóźniony i z miejsca zaczął pouczać komisję. A to, że musi zostać zwolniony z tajemnicy państwowej, a to, że niektórzy członkowie komisji nie mają odpowiednich kompetencji, żeby go przesłuchiwać, albo, że nie mają dość politycznego doświadczenia, aby zrozumieć to, co on mówi. Kaczyńskiemu dzielnie sekundowali posłowie Mariusz Gosek, Jacek Ozdoba oraz Przydacz. Nieustannie coś dopowiadali, seryjnie zgłaszali wnioski formalne, zwracali się do przewodniczącej po imieniu.
Efekt? Po niemal godzinnej przepychance, która zapadnie w pamięć obserwatorów komisji jako żenujący, niepotrzebny spektakl, Kaczyński odmówił złożenia pełnej roty przysięgi. W podcaście tłumaczymy, że zamiast wchodzić z prezesem w niepotrzebne przepychanki, należało zwrócić się do ekspertów prawnych komisji, jeżeli tego wymagała sytuacja, zarządzić przerwę i wrócić do sali z gotowymi opiniami doradców. Jeżeli prezes dalej by odmawiał, przegłosować stosowne wnioski formalne i kontynuować przesłuchanie.
Tym bardziej że – wbrew temu, co zdążono już od wczoraj ogłosić – prezes Kaczyński nie był w wyśmienitej formie. Do czasu, kiedy sekundowali mu posłowie Gosek i Ozdoba (wykluczeni z posiedzenia jeszcze przed przerwą za notoryczną obstrukcję), bronił się dzielnie. Ale kiedy pomocy zabrakło, prezes radził sobie coraz gorzej.
Bo jak to jest, że Kaczyński nie ma wiedzy nt. Pegasusa, ale jest pewien, że uchronił on Polskę przed szpiegowskim atakiem? Jak to możliwe, że z nim – wtedy szeregowym posłem PiS – ministrowie Mariusz Kamiński i Zbigniew Ziobro konsultowali zakup potężnego narzędzia do inwigilacji? O czym dokładnie rozmawiał z Beatą Szydło, kiedy ta wróciła z Izraela, gdzie rozmawiała z premierem Binjaminem Netanjahu? Według jednej z teorii to wtedy strona polska dowiedziała się o Pegasusie. Jakim cudem przychodzi mu z łatwością opowiadanie o „postkomunistycznym układzie”, skoro za pośredników przy zakupie Pegasusa posłużyła – według niektórych przekazów – firma ludzi związanych ze służbami PRL?
O tym wszystkim opowiadamy w najnowszym odcinku podcastu „Komisja śledcza”. Nie oszczędzamy ani przesłuchiwanych, ani przesłuchujących. Do tych ostatnich mamy uwagę, aby nie zapraszać zawodników wagi ciężkiej, gdy nie ma się przewagi po własnej stronie.
