Prawo i Sprawiedliwość znika z debaty publicznej, a kolejne pomysły partii są jak trafienia kulą w płot. PiS pojawia się w mediach wyłącznie wtedy, gdy mowa o wojnach. Czy Jarosław Kaczyński nie ma już nic do zaproponowania?
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękuję, że nas czytasz
Foto: Newsweek
Jarosław Kaczyński znowu ruszył w Polskę, żeby przygotować struktury do wyborów w 2027 r. To tradycyjna faza pierwsza, taka sama co cztery lata. Prezes spotyka się z działaczami i nakreśla ramy programowe udając przy okazji, że program jest wynikiem tych rozmów. I tak to się toczy w każdym politycznym sezonie.
Kaczyński przeszedł jednak do ofensywy wyjątkowo wcześnie, bo cały czas tli się w nim nadzieja na wcześniejsze wybory i rozpad koalicji rządzącej. Ostatni weekend zaplanowany był dla programu dla rolnictwa i zrealizowany został oczywiście pod hasłem „Bronimy polskiej wsi”. PiS znowu nie zareagowało na czas i nie zdążyło się przegrupować. Problem nadal polega na tym, że przekaz skierowany jest wyłącznie do działaczy, a partia nie jest w stanie zbudować narracji na przyszłość.
Kaczyński dał się ograć
Prawo i Sprawiedliwość dało się straszliwie ograć Koalicji Obywatelskiej i Polskiemu Stronnictwu Ludowemu w sprawie Mercosour. Mówimy tu o zagrywkach na poziomie politycznym, ale na koniec dnia to one się liczą. Przypomnijmy, że Europejscy Konserwatyści i Reformatorzy, na czele których stoi Mateusz Morawiecki (w Parlamencie Europejskim to frakcja PiS), przygotowali wniosek o odesłanie umowy handlowej między UE a Mercosour do TSUE. To dobry ruch, ale dalej dobrze już nie było. ECR jest szóstą co do wielkości frakcją w PE i zamiast dogadać się z KO i PSL, żeby zdobyć przynajmniej część poparcia innych, PiS dopuściło do złożenia niemal identycznego wniosku przez europosłów PSL. Efekt był łatwy do przewidzenia — PiS przegrało, wniosek PSL przeszedł.
Jarosław Kaczyński
Foto: Krzysztof Zatycki / PAP
Trudno na tym budować narrację, że to PiS walczy o polskie rolnictwo. Z raportu Resfutury zajmującej się badaniem emocji i ruchu w sieci wynika, że konferencja PiS o rolnictwie była zmarnowaną szansą. Ponad 60 proc. reakcji i komentarzy ma ładunek negatywny. Odbiorcy głównie mówią o braku konkretów i wypominają partii politykę rolną — wsparcie dla umowy z Mercosur, Zielony Ład czy import zboża z Ukrainy. Akurat tę narrację bardzo skutecznie podbijają konta związane z Konfederacją. PiS nie umie opowiedzieć swojej historii, choć próbuje to robić od miesięcy. Kaczyński zdaje sobie sprawę, że wieś jest kluczem do wygranej. Tak było w 2019 r. i tak ma być w 2027 r. Konfederacja też to wie.
— Coraz częściej słyszę u siebie w regionie, że ludzie mówią: „głosowaliśmy na was, ale teraz to Konfederacja…” — opowiada poseł PiS ze wschodniej Polski. Albo jeszcze gorzej: „Braun dobrze mówi”. To jest realne zagrożenie. A PSL? — Oni na wsi już kompletnie się nie liczą i też nie umieją tego odbić, ale my też przestaliśmy trafiać do wyborców — twierdzi nasz rozmówca.
W wyborach w 2019 r. ponad 67 proc. rolników głosowało na PiS, a na drugi w kolejności PSL niewiele ponad 17 proc. Podobnie było w ostatnich wyborach. Wynik PiS był nieznacznie niższy niż wcześniej, ale Trzecia Droga (PSL i Polska 2050) też nie przemówiły do elektoratu wiejskiego. W wyborach prezydenckich w 2025 r. Karol Nawrocki w pierwszej turze dostał niewiele ponad 50 proc. głosów rolników, drugi był Sławomir Mentzen z wynikiem ponad 15 proc. i ta tendencja będzie się utrzymywać. Konfederacja jest w sprawach polskiej wsi znacznie bardziej wiarygodna, nawet jeśli w jej szeregach niewielu jest rolników, bo PiS bardzo trudno odkleić się od Janusza Wojciechowskiego, unijnego komisarza ds. rolnictwa. PiS o niego walczyło, miał być przepustką do poparcia polskiej wsi i załatwić coś więcej niż dopłaty, a nie powstrzymał ani Zielonego Ładu, ani Merosour.
Trump zaczyna być ciężarem dla PiS
Nie wyszło w weekend z rolnictwem, więc Kaczyński próbował się przebić wywodem na temat Donalda Tuska.
— Jak się odsyła premiera rządu z jego własnego pociągu do innego wagonu, to co ten premier właściwie powinien zrobić? Bo on poszedł jak trusia, jak chłopiec z 4a, no może 5b, do tego drugiego. A co powinien zrobić? Odwrócić się na pięcie i pójść do kierownictwa stacji i powiedzieć, że pociąg nie jedzie. A ja — jeśli byłoby to techniczne możliwe — to w ogóle wsiadłbym do innego i sobie jedźcie jak chcecie, jak tak macie mnie traktować. Ale do tego trzeba mieć honor, wolę… i „cojones”, tak to się elegancko mówi — perorował prezes nawiązując do wyjazdu europejskich liderów do Kijowa.
Można tu dyskutować, czy sformułowanie „mieć cojones” jakoś specjalnie różni się od rodzimego „mieć jaja” i czy jest eleganckie, ale przecież prezesowi nie o elegancję chodzi, tylko o rechot sali.
W tym samym czasie polskie media tradycyjne i społecznościowe obiegły słowa Donalda Trumpa o tym, że Amerykanie nigdy tak naprawdę nie potrzebowali sojuszników z NATO, którzy na każdym froncie trzymali się z tyłu, poza pierwszą linią frontu. W polskim internecie nie ma ani grama poparcia dla tej opinii amerykańskiego prezydenta. Proporcje? 3 proc. głosów wspierających i tłumaczących Trumpa, 97 proc. komentarzy wyrażających oburzenie. Nie uda się PiS-owi odkleić od Trumpa. To politycy tej partii bili mu brawo i skandowali na sali sejmowej „Donald Trump”. To politycy PiS za każdym razem, gdy mówi się o stosunkach polsko-amerykańskich przekonują, że naszego sojusznika zza oceanu nie wolno drażnić. Ba, prezes nagle wyskoczył z pełną akceptacją dla Rady Pokoju, która miałaby być nie wiadomo czym. Jak donoszą media zrobił to nie w wyniku własnych przemyśleń, ale po rozmowie z amerykańskim ambasadorem. Tak suwerennie.
Politycy PiS znowu nie zauważyli, że emocje wyborców — niezależnie od poglądów — są tutaj bardzo antytrumpowe i że trzeba trochę mniej entuzjastycznie wspierać idola. Poseł Bartosz Kownacki był łaskaw stwierdzić, że dużo więcej Amerykanów zginęło, a poseł Ryszard Terlecki, że Trump ma prawo czuć się rozgoryczony, że tylko cztery europejskie kraje przystąpiły do rady. Zupełnie bez wyczucia. A jako wisienka na torcie występuje tutaj europoseł Dominik Tarczyński i jego tradycyjne wsparcie dla wszystkiego, co zrobią służby Trumpa z równie tradycyjnym FAFO (amerykański skrótowiec od „F*** aroud, find out”).
— Dla mnie to, co wypisuje Tarczyński jest poniżej krytyki — mówi nasz rozmówca z PiS, ale zaznacza, że są też inne opinie na ten temat. — Jest trochę kolegów o podobnych temperamentach, którzy uważają, że tak trzeba, że to właśnie nam się opłaca, bo pokaże, że my też będziemy walczyć z imigracją i że będziemy się inspirować Trumpem
Do takich osób należy chyba Dariusz Matecki, który nie tylko poparł Tarczyńskiego, ale nawet postuluje, że powinniśmy powołać polskie ICE. Tyle tylko, że tutaj znowu — jakby wbrew oczekiwaniom — 92 proc. komentarzy w sieci potępia Tarczyńskiego, a znaczna część przekonuje, że powinien oddać mandat.
I kolejna sprawa, która tylko pozornie nie ma związku z polityką. Przez kilka dni mieliśmy do czynienia z akcją protestacyjną wobec schroniska w Sobolewie. Zaangażowała się w nią bardzo zdecydowanie Doda, która sprawiła, że akcja zyskała rozgłos. Choć politycy są tutaj trochę z boku, a w Sobolewie znalazł się tylko poseł lewicy Sebastian Litewka, to Donald Tusk ogłosił zamknięcie schroniska. Rządzącym też się dostaje, ale zarówno PiS jak i Konfederacja milczą w tej sprawie, bo zwyczajnie nic nie mogą zrobić. Po wecie w sprawie ustawy łańcuchowej każde zdanie polityków PiS w obronie zwierząt spotka się z wyjątkowo agresywnym atakiem.
Prawo i Sprawiedliwość przestało słyszeć głos wyborców i nie rozumie, że chodzenie utartymi ścieżkami nie przyniesie niczego dobrego. Do tego w strukturach lokalnych i w centrali cały czas wybuchają nowe konflikty.
— Przynajmniej jak się kłócimy, to zaczynacie się nami zajmować — mówią niektórzy politycy PiS w rozmowach z „Newsweekiem”.