Prezydent Władimir Putin twierdzi, że Rosja nie potrzebuje ogłaszać mobilizacji, ponieważ na froncie wszystko idzie zgodnie z planem. Tempo natarcia jest szybkie, a to Ukraińcom brakuje ludzi. W Federacji jest wszystko w porządku. Trzeba jedynie poprawić obronę przeciwlotniczą. Tyle że frontowa rzeczywistość wygląda zupełnie inaczej i zauważają to nawet prowojenni rosyjscy blogerzy.
Wbrew temu, co twierdzi Putin, na froncie wcale tak dobrze Rosjanom nie idzie, a tempo natarcia wciąż nie jest w stanie przekroczyć 50 m terenu dziennie. W sierpniu było to od 20 do 40 m dziennie, co pozwoliło im zdobyć w ciągu całego miesiąca 90 km kw. I te górne granice zostały osiągnięte w rejonie Pokrowska, gdzie Rosjanie ponownie w ostatnich dniach miesiąca przerzucili ciężar walk. Pozwoliło im to rozrzucić ukraińską obronę, której faktycznie brakuje ludzi, i osiągnąć spore, jak na obecne warunki wojenne, sukcesy. We wtorek 8 września Rosjanom ostatecznie udało się zdobyć Wasiliwkę i Myrne. Pierwsza przed wojną liczyła ok. 40 domów, a druga ok. 60 i niewielki zakład produkcyjny.
Rosjanom zdobycie obu niewielkich wiosek zajęło niemal siedem miesięcy. Pierwsze rosyjskie uderzenie na Wasiliwkę miało miejsce 16 marca. Jak w przypadku wielu miejscowości wcześniej Rosjanie twierdzili, że zajęli Wasylówkę 24 maja i posunęli się na południowy zachód od niej. Okazało się to nieprawdą i mimo licznych prób nie udało się im aż do września. Tym razem już nie ogłaszali sukcesu, a dane o zdobyciu obu miejscowości pochodzą z analiz danych satelitarnych, które przeprowadził Instytut Studiów nad Wojną. Zdobycie tych miejscowości jest dla Rosjan dość istotne, ponieważ leżą na kierunku, który pozwala Rosjanom poszerzać klin na północny zachód od Pokrowska. Nie jest to jeszcze sytuacja bardzo problematyczna, w której Rosjanie przerwaliby ukraińskie linie, ale komplikuje obronę Serhijiwki, która leży na południe od Myrnego. Teraz miejscowość, która leży na granicy z obwodem dniepropietrowskim, może być atakowana z trzech stron. Jest to istotny punkt ukraińskich pozycji, leżący w połowie drogi między Myrnym a Udacznym, obok drogi E50, łączącej Pokrowsk ze Słowianką i dalej z Petropawliwką, które stanowią punkty etapowe dla ukraińskich wojsk walczących pod Pokrowskiem.
Walki pod Konstantynówką
O ile po przeniesieniu ciężaru walk z powrotem pod Pokrowsk średnia dzienna liczba kontaktów bojowych wynosi obecnie ok. 40, tak według ukraińskiego Sztabu Generalnego pod Konstantynówką w ciągu doby średnio dochodzi do ok. 20 kontaktów bojowych. Najbardziej intensywne walki toczyły się w dniach 2-3 września, kiedy Rosjanie przeprowadzili 25 szturmów dziennie. Skupili się głównie na terenach wokół samej Konstantynówki oraz Illiniwki. Nie osiągnęli jednak żadnych postępów.
Rosjanie nadal próbują wgryzać się w Konstantynówkę małymi grupami piechoty, często liczącymi trzech lub czterech żołnierzy, wykorzystując do wsparcia drony, artylerię i lotnictwo. Zwłaszcza wzrosła liczba uderzeń lotniczych z użyciem bomb kierowanych, które służą do niszczenia umocnionych punktów oporu. Ukraińcy mają ich w rejonie dość sporo, stąd Rosjanie wciąż odbijają się od ściany. Konstantynówka jest bowiem południowym elementem ukraińskiego pasa umocnionych miast Donbasu.
Co więcej, wygląda na to, że — wbrew temu, co twierdzi Putin — rosyjska ofensywa pod Konstantynówką od dłuższego czasu ma problem z tempem. To właśnie na ukraińskich umocnieniach Rosjanie notują najniższe postępy terenowe. Dlatego też Rosjanie zdecydowali się przenieść ciężar walk pod Pokrowsk. Tam linie umocnień są słabiej rozwinięte — mniej jest choćby betonowych stanowisk strzeleckich. Propaganda Kremla przed zbliżającymi się wyborami ogłasza coraz więcej sukcesów. Już wcześniej Putin powiedział, że rosyjskim wojskom zostało „12 km do obwodnicy Sum”. Jeszcze dwa miesiące temu twierdził z kolei, że są 10 km od niej. Problem polega na tym, że Sumy nie mają obwodnicy. Teraz rosyjskie media twierdzą, że pod Sumami Rosjanie zamknęli w kotle kilka tysięcy ukraińskich żołnierzy.
Faktycznie Rosjanie prowadzili działania w północnej części obwodu sumskiego, ale nie osiągnęli żadnych postępów, a Ukraińcy przeprowadzali kontrataki w rejonie Kindratiwki i Nowokostiantyniwki, odrzucając ich na pozycje wyjściowe. Przy tym Rosjanie uderzali siłami zaledwie plutonu zmechanizowanego. Ciężko by im było przy użyciu czterech pojazdów otoczyć ukraińską brygadę.
Nie jest to jednak wyjątek. To część szerszej rosyjskiej narracji o rzekomych wielkich okrążeniach ukraińskich wojsk. Nie dotyczy ona wyłącznie Sum. W ostatnich dniach Rosjanie informowali o kilku takich kotłach. Między innymi informowali o nich w rejonie Charkowa i nad Oskolem. Najpierw rosyjskie media, a następnie sam Putin twierdzili, że pod Wołczańskiem znajduje się kilka tysięcy ukraińskich żołnierzy, którzy zostali odcięci i przyparci do granicy. Chwilę później pojawiła się informacja, że okrążyli 13 ukraińskich batalionów nad Oskolem. Putin potem mówił o ok. 5 tys. ukraińskich żołnierzy, którzy mieli zostać odcięci na wschodnim brzegu. W ślad za Putinem informacje o kotłach zaczęły podawać rosyjskie trolle internetowe. Niestety dla nich sami Rosjanie nie przedstawili dowodów wizualnych na taką operację ani potwierdzenia na zdjęciach satelitarnych, a kolumny wozów opancerzonych i transporterów kołowych sunących przez ukraińskie wioski świetnie wyglądałyby w serwisach informacyjnych. A okrążenie w takim tempie kilku ukraińskich brygad bez wykorzystania oddziałów pancerno-zmechanizowanych, które szybkim manewrem mogłyby odciąć przeciwnika, jest nierealne.
Rosjanom nigdy szybkim manewrem nie udało się okrążyć większych sił ukraińskich. Nie udało się to nawet na początku wojny, kiedy posiadali w pełni ukompletowane i nieźle wyszkolone oddziały. Teraz jest to całkowicie nierealne przy głęboko urzutowanej ukraińskiej obronie. Putin na tym nie poprzestał. W poniedziałek ogłosił, że Rosjanie mieli ostatnio zdobyć aż 14 miejscowości, w tym Świętogorsk. Problem w tym, że miasto nie jest nawet blisko linii frontu. Znajduje się ok. 20 km od rejonu prowadzonych walk i nawet nie jest szerzej wykorzystywany jako punkt etapowy. Coraz trudniej oprzeć się wrażeniu, że rosyjskie dowództwo przedstawia Putinowi obraz wojny, który ma niewiele wspólnego z rzeczywistością. Prezydent publicznie powtarza później te informacje, tworząc wrażenie, że rosyjska armia systematycznie odnosi kolejne sukcesy. Te brednie zaczynają zauważać nawet rosyjscy milblogerzy.
W rosyjskim internecie pojawiają się już od kilku miesięcy komentarze, że komunikaty wojskowych coraz częściej rozmijają się z tym, co można zobaczyć na nagraniach z miejsca wydarzeń, a Kreml buduje propagandę sukcesu. Większość z nich wiąże to wzmożenie ze zbliżającymi się wyborami. Wiadomo, że Jedna Rosja Putina wygra, ale trzeba stworzyć choć pozory militarnego sukcesu.
Wojna w powietrzu
Po dziesięciu dniach przerwy Rosjanie znów użyli większej liczby pocisków manewrujących i balistycznych przeciwko celom w Ukrainie. Atak nastąpił w nocy z 7 na 8 września. Rosjanie użyli 166 dronów oraz co najmniej 34 rakiet. Według ukraińskiego lotnictwa w ataku wykorzystano m.in. 32 pociski manewrujące Ch-101, rakiety balistyczne Iskander-M/KN-23 oraz Onyks. Ukraińcy deklarowali zniszczenie lub zakłócenie 142 dronów i 31 z 32 pocisków manewrujących. W Kijowie zginęło co najmniej pięć osób, ponad 30 zostało rannych. Uszkodzone zostały m.in. budynki mieszkalne, szkoła, klinika i obiekty infrastruktury energetycznej.
Wcześniej Rosjanie atakowali przede wszystkim przy użyciu bezzałogówców. W nocy z 5 na 6 września Rosjanie wystrzelili 108 bezzałogowców, w tym wabiki Parodija oraz S8000 Banderol. Ukraińcy deklarowali zestrzelenie lub zakłócenie 82 dronów i sześciu Banderoli. Kilka dni wcześniej, w nocy z 2 na 3 września, Rosjanie wystrzelili 163 drony. Ukraińska obrona miała zniszczyć 135 z nich. Tym samym Ukraińcy poprawili skuteczność, zwłaszcza w walce z szybkimi bezzałogowcami o napędzie odrzutowym, które jeszcze dwa tygodnie temu sprawiały im spore problemy.
Ukraińcy odpowiedzieli kolejnymi atakami na instalacje przemysłu petrochemicznego. W nocy z 5 na 6 września zaatakowali rafinerię w Riazaniu, położoną około 485 km od granicy. Gubernator obwodu riazańskiego Paweł Malkow poinformował, że szczątki zestrzelonych dronów uszkodziły budynek mieszkalny w Riazaniu i w rejonie sapożkowskim. To jeden z największych rosyjskich zakładów przerobu ropy, należący do Rosniefti, o zdolności przerobowej około 17 mln ton rocznie.
Co ważne, było to już trzecie uderzenie w te zakłady w tym roku. Ponownie trafiona została także rafineria w Saratowie. Zakład należy do Rosniefti i przerabia ok. 4,8 mln ton ropy. Według analizy „Wall Street Journal” produkcja rosyjskich rafinerii spadła w sierpniu z ok. 5 mln baryłek dziennie do 3,8 mln baryłek. Przed wojną rosyjskie rafinerie przerabiały ok. 6 mln baryłek dziennie. Jeżeli obecny poziom dziennej produkcji utrzymałby się przez dłuższy czas, byłby to już bardzo poważny problem dla Rosji, szczególnie że nie wszystkie rafinerie są równoważne i nie każdą można po prostu zastąpić zwiększeniem produkcji w innym zakładzie. Ukraińcy kontynuują równolegle uderzenia w rosyjskie systemy przeciwlotnicze i bazy sił powietrznych. 6 września zaatakowali lotnisko w Rostowie nad Donem, gdzie trafili radar Podlot oraz dwa zestawy Pancyr-S1.
Do tego dochodzi atak na lotnisko w Soczi, gdzie atak z 3 września miał zniszczyć rosyjskie śmigłowce Ka-52 i Mi-28 oraz uszkodzić Mi-8. Przy czym, choć Putin uważa, że należy poprawić skuteczność obrony przeciwlotniczej, to rosyjskie ministerstwo obrony regularnie podaje bardzo wysokie liczby przechwyconych bezzałogowców. W nocy z 8 na 9 września rosyjskie ministerstwo poinformowało, że zestrzelono lub przechwycono 596 ukraińskich dronów. Dzień wcześniej, w nocy z 7 na 8 września, Rosjanie deklarowali przechwycenie 384 dronów. Putin musi się mocno zastanawiać, jakim cudem przy deklarowanej skuteczności na poziomie ponad 90 proc. rosyjskie zakłady wciąż ponoszą tak wielkie straty.
