Już 1 października w Polsce zacznie działać system kaucyjny mający na celu promocję ponownego wykorzystania opakowań napojów. Wielu z nas mogło już wcześniej spotkać się z podobnymi programami wykorzystywanymi przez wiele innych krajów Unii Europejskiej. W tym artykule odpowiadamy na najważniejsze pytania dotyczące zasad funkcjonowania nowego systemu i tego tłumaczymy, co tak naprawdę oznacza jego wprowadzenie.
System kaucyjny — jaki jest cel jego wprowadzenia?
Jak czytamy w podręczniku wydanym przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, z systemów kaucyjnych korzysta już ponad 180 milionów Europejczyków, w takich krajach jak Niemcy, Szwecja czy Chorwacja. Jako trzy powody dla wprowadzenia systemu ministerstwo wskazuje oszczędność surowców, czystsze środowisko i świadome podejście do recyklingu.
Jak działa system kaucyjny? Od 1 października przy kupnie napojów w opakowaniach nadających się do zwrotu do naszego paragonu zostanie doliczona kwota kaucji odpowiedniej dla ich ilości i rodzaju. Następnie puste opakowania będzie można wyrzucić do specjalnych automatów, które wypłacą należną nam sumę.
Jakie opakowania będzie obejmował nowy system kaucyjny?
Według nowych zasad, do zwrotu nadawały będą się opakowania plastikowe, metalowe jak i szklane. Będą one oznaczone specjalnym kodem oraz logotypem a na ich powierzchni powinna znaleźć się także widoczna informacja o wysokości kaucji.
Od pierwszego dnia października zwrócić będziemy mogli plastikowe butelki o pojemności do 3 litrów oraz metalowe puszki o pojemności wynoszącej maksymalnie 1 litr — kaucje za te opakowania będą wynosić po 50 groszy. Od 1 stycznia 2026 roku do systemu wymiany dołączą także szklane butelki do 1,5 litra — kaucja za nie ma wynosić 1 zł.
Gdzie będzie można zwrócić opakowania?
Kaucję będzie można odebrać w każdym sklepie, w którym zakupić można napoje w objętych nią opakowaniach, jeżeli ich powierzchnia wynosi ponad 200 metrów kw., jak i w mniejszych sklepach, w których dostępne są napoje sprzedawane w szklanych butelkach wielokrotnego użytku, takie jak np. butelki po piwie.
Pozostałe sklepy będą mogły same zadecydować, czy dołączą do systemu wydawania kaucji. Opakowania będzie można zwrócić także w automatach kaucyjnych, które staną w każdym mieście — jak poinformowało ministerstwo, w każdej gminie ma znaleźć się co najmniej jedna taka maszyna.
System kaucyjny — jak zwrócić opakowanie?
Przed zwrotem opakowania należy pamiętać, że nie powinno ono być zgniecione ani uszkodzone — takie działania mogą naruszyć znak kaucji i kod kreskowy, które są niezbędne do odzyskania opłaty. Dobrą informacją jest natomiast to, że aby dokonać zwrotu, nie potrzebujemy paragonu potwierdzającego zakup produktów w zwrotnych opakowaniach.
Czy możliwy będzie zwrot opakowania bez odpowiedniego kodu kreskowego? Prawdopodobnie po 1 października w niektórych sklepach w dalszym ciągu będziemy mogli zakupić produkty w opakowaniach bez logotypu systemu kaucyjnego. Te opakowania nie będą objęte programem, co oznacza, że przy zakupie tych produktów nie będziemy musieli zapłacić kaucji, ani nie przysługuje nam jej zwrot.