W kuluarach słychać: Tusk musi odejść. „Nigdy wcześniej nie słyszałam, żeby był tak słaby”

Agata Szczęśniak z OKO.press zauważa, że premier nie ma takiej energii, jak jeszcze dwa lata temu: — Jak wspominam Tuska z 2022 i 2023 r., to to, co robiło największe wrażenie, to była jego żywotność. To nie była jakaś idea. To, co mówił Donald Tusk, było bardzo przewidywalne i nie było w tym nic nowego ani zaskakującego. Jak się go porównało z ówczesną opozycją, która no wtedy była przecież w stanie fatalnym za rządów Borysa Budki w Platformie Obywatelskiej, to się okazywało, że sześćdziesięcioparoletni facet, który miał już być na niezłej emeryturze w europejskich instytucjach, nagle po prostu ma strasznie dużo życia i energii.

Dziś dziennikarka ocenia, że Tusk stracił ten instynkt kogoś, kto bardzo chce wygrywać. Tuż po przegranych dla Rafała Trzaskowskiego wyborach prezydenckich w słynnych sejmowych kuluarach politycy koalicji rządzącej masowo opowiadali, że prezydenturę przegrał Tusk, że jest już słaby, nie rozumie współczesności i wyborców. Dochodzili w końcu do tego, że trzeba zmienić premiera, bo Tusk to największe obciążenie aktualnego rządu.

— Pytanie tylko: no to kto? Ambicjonalnie to może być Szymon, tylko to jest żart. Szymon Hołownia ma nawet kłopoty z własną partią, jeżeli chodzi o struktury. Kosiniak-Kamysz? Jak najbardziej, ale on ma przecież stosunkowo mało głosów w Sejmie. Czy też miałby jakąś sprawczość? – mówi dr Mirosław Oczkoś, ekspert od komunikacji i wizerunku polityków.

Wojna trwa

Dr hab. Rafał Chwedoruk, politolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego nie uważa jednak, żeby dni politycznej kariery Donalda Tuska były policzone. — Prawo i Sprawiedliwość wygrało koncertowo rozgrywkę w wyborach prezydenckich w sposób bardzo zaskakujący. Pokazało swoje tradycyjne zdolności do strategicznego myślenia, na przykład uświadomienia sobie, że walka nie będzie się toczyła między Platformą a PiS-em, tylko będzie się toczyła na polu Konfederacji oraz wyborców rzadziej stawiających się przy urnach – mówi naukowiec.

Chwedoruk dodaje jednak, że PiS mimo tego zwycięstwa nie rozwiązał swoich strukturalnych problemów, a wyzwania stojące przed partią dobrze pokazała pierwsza tura. Karol Nawrocki nie uzyskał w niej nawet poparcia wszystkich żelaznych wyborców PiS, których ze względów demograficznych jest dużo mniej niż w poprzednich latach. W 2025 r. stało się też całkiem jasne, że PiS doczekał się poważnej prawicowej konkurencji, która jest zdolna przekonywać do siebie dotychczasowych wyborców partii Kaczyńskiego i ma znacznie większą zdolność mobilizowania młodszych pokoleń.

Dominika Długosz widzi w tym jakąś szansę na przetrwanie dla lidera Platformy Obywatelskiej.

– PiS i Konfederacja będą się szarpać dokładnie tak samo, jak szarpała się po wyborach prezydenckich Koalicja 15 października. I Donald Tusk wtedy ma szansę z powrotem się zbudować. Ma szansę z powrotem ułożyć scenę polityczną pod siebie, jeżeli będzie miał na to ochotę. Pytanie, czy będzie mu się chciało, bo usłyszałam od bardzo wielu polityków KO, że w 2023 r. Tuskowi bardzo chciało się bić, ale do momentu, kiedy stworzył rząd. Potem się rozejrzał i powiedział: „Rany boskie, w co ja się wpakowałem?” – mówi dziennikarka.

Uderz się w pierś i pierś do przodu

Sytuacja trochę się zmieniła po długo oczekiwanej rekonstrukcji rządu. Politycy koalicji, bo działania jednego z jej liderów wcale nie pokazują nastroju w jego ugrupowaniu, zdają się znów nabierać wiatru w żagle i wierzyć w siłę nowej komunikacji, której brak był do tej pory aż nadto widoczny. Mirosław Oczkoś: — Mamy teraz ładne określenie „nie dowozili”. A nawet jak coś dowieźli, to po cichu w nocy furmanką od tyłu sklepu. Trzeba wjeżdżać od przodu na witrynę i chwalić się tym głośno już od początku wjazdu do miasteczka, że my dowozimy to i to.

Specjalista od komunikacji przekonuje, że dwa lata w polityce to wieczność i – choć teraz wydaje się to nieprawdopodobne – wystarczy kilka znaczących sukcesów, które będą opowiedziane w odpowiedni sposób, by ponownie przekonać do siebie Polaków. W samej rekonstrukcji widzi jednak to, że Donald Tusk może szykować dla siebie możliwość usunięcia się w cień. — Wydaje się, że ma przed oczami „efekt Kopacz”. Stąd zauważenie w tej rekonstrukcji Radosława Sikorskiego i stanowisko wicepremiera dla niego. W momencie krytycznym może się okazać, że Sikorski przejmie partię albo będzie główną twarzą w wyborach w 2027 roku. Być może Tusk zabezpiecza się w ten sposób, przygotowuje sobie naturalnego następcę jako lidera formacji – mówi Oczkoś.

Remis

Rafał Chwedoruk również nie uważa, że odwieczna wojna jest już przez prawą stronę wygrana. — Jesteśmy w okolicach remisu i nie chodzi mi tu tylko o długość sprawowania władzy, ale i o wpływ na rzeczywistość. Tak jak Platforma Obywatelska trafniej od PiS-u odczytała znaki czasu między rokiem 2007 a mniej więcej 2012-13, widząc, że obywatele chcą mniej państwa, chcą korzystać z komercyjnych, konsumpcyjnych beneficjów integracji europejskiej, tak PiS trafnie wyciągnęło wnioski ze skutków dramatycznego wielkiego kryzysu gospodarczego w skali globalnej lat 2008-2009 i postępujących po nim zjawisk i nieprzypadkowo wygrywało kolejne rundy – mówi politolog.

Dodaje, że zjawiska komplikujące dualistyczny obraz rzeczywistości dotyczą najmłodszych. Teraz walka będzie się toczyła o wyborców i wyborczynie między 18. a 30. rokiem życia.

— No a tutaj siły są wyrównane. Platforma ma raczej wyższe poparcie wśród najmłodszych. Natomiast PiS kompensuje to poprzez perspektywę współpracy z Konfederacją, więc Jarosław Kaczyński i Donald Tusk skazani są na liczne grono pośredników. Żaden nie będzie już zdolny mobilizować najmłodszej generacji w stopniu porównywalnym ze złotymi latami Platformy czy z tymi dobrymi dla PiS – podsumowuje naukowiec UW.