Jego biografia nadaje się na film, zaprojektowane przez niego meble przechodzą do historii designu. Wystawę Jorge Zalszupina, a właściwie Jerzego Zalszupina, współtwórcy brazylijskiego modernizmu, można oglądać w Willi Gawrońskich. Na drugim biegunie jest Zofia Sobolewska, autorka kolekcjonerskich mebli nawiązująca do twórczości Stanisława Wyspiańskiego i ornamentów w duchu secesji. Jej indywidualna wystawa startuje podczas Warsaw Gallery Weekend +.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Wystawie „Warszawa, São Pulo, Warszawa” towarzyszy autobiograficzna książka Zalszupina „Z d… na Księżyc” (wyd. Osnova). Zachwycona meblami i wystawą zorganizowaną przez Fundację Visteria, na której czele stoi Kasia Jordan, rzucam się na autobiografię. Już od pierwszych stron widzę, że autor ma dystans do swoich doświadczeń. Humor nie opuszcza go nawet w najtrudniejszych sytuacjach. Urodzony w 1922 r. w Warszawie opisuje swoją życiową drogę jako pasmo cudów. Zaczęło się od liceum, do którego, jak wspomina, chodziło 495 uczniów antysemitów i tylko pięciu Żydów. Miał studiować architekturę w Paryżu, ale wybuch wojny zmienił wszystko. Z ojcem i siostrą przedostali się do Rumunii. Tam cudem uniknął zdemaskowania, że jest Żydem, i skończył architekturę.
Po wojnie wyemigrował do Brazylii, która w latach 50. i 60. była krajem dynamicznego rozwoju. Nową stolicę w duchu modernizmu zaprojektowali Le Corbusier i Oscar Niemeyer. Jorge, zafascynowany Le Corbusierem, tworzy w São Paulo modernistyczne domy i meble osadzone w lokalnej tradycji. Na początku lat 60. zaprojektował własny dom, który stał się wizytówką jego stylu i przez 60 lat domem rodzinnym Zalszupinów. Prosta bryła pokryta jest białym chropowatym tynkiem, panoramiczne okna, kasztanowiec wtopiony w przestrzeń domu, palenisko w środku salonu tworzą spójną całość. Wnętrze dopełniają meble. Fotele i sofy o geometrycznych kształtach, białych obiciach, wsparte na drewnianych stelażach stały się częścią stylu Zalszupina. W São Paulo założył manufakturę meblarską produkującą limitowane serie mebli własnego projektu. Szacunek dla tradycyjnych materiałów i technik, drewno ocieplające surowe modernistyczne projekty są kluczem do indywidualnego stylu Zalszupina.
Modernizm przepuszczony przez jego wyobraźnię daleki jest od zdehumanizowanych obiektów do mieszkania. Okrągły stolik kawowy, sofa wyglądająca jak drewniana ławka, ruchomy stolik na herbatę inspirowany dziecięcym wózkiem z przedwojennej Warszawy – wszystkie te ikoniczne meble można oglądać w Warszawie na pierwszej monograficznej wystawie Zalszupina w Europie. Wystawę zaprojektowaną przez kuratorkę Marię Murawsky dopełnia spływająca z sufitu zieleń. To ukłon w stronę brazylijskiej rozbuchanej przyrody wdzierającej się do miast i domów. Architekt dożył 98 lat. Córki przekształciły rodzinny dom w Casa Zalszupin, miejsce wystaw i dokumentacji.
Rzemiosło w natarciu
Warszawska wystawa Zalszupina jest elementem coraz intensywniejszej mody na design. Po raz pierwszy w historii Warsaw Gallery Weekend + galeria Craftica Anny Woźniak-Starak zaprezentuje indywidualną wystawę unikalnych mebli Zofii Sobolewskiej Ursic. Szafę jej projektu zobaczyłam na targach Salone del Mobile w Mediolanie. Postawna, w kolorze czerwieni i delikatnego różu z kwiatowymi intarsjami z kłosów zboża była sercem wystawy przygotowanej przez Crafticę. Działająca od roku galeria ma w swoim DNA promocję polskich artystów rzemieślników. Sobolewska trafiła pod opiekę galerii dzięki udziałowi w programie Kunszt zainicjowanym przez Annę Woźniak-Starak. Konkurs dla twórców designu i rzemieślników ma na celu wyłonienie i realizację najciekawszych projektów oraz ożywienie rzemieślniczych tradycji.
Mieszkająca w Krakowie artystka zainspirowała się polichromiami Wyspiańskiego. Malowane przez niego z precyzją przyrodniczą kwiaty wywodzą się z podkrakowskich łąk i młodopolskiej sztuki. Podobnie u Sobolewskiej, która łączy w swych projektach drewno, kamienie, szkło i intarsje ze słomy. Kłosy artystka sprowadza z Francji. Dodają przedmiotom lekkości i blasku przepisanej na nowo tradycji. Tworzy pojedyncze obiekty, nad którymi pracuje kilka miesięcy. Na wystawie zobaczymy: kabinet w kolorze oliwkowym ozdobiony intarsjami w formie bratków, parawan, toaletkę, szkatułkę, zydel, stolik. Historia zatoczyła koło. Po ponad stu latach od czasu, gdy moderniści odrzucili ornamenty, ozdobniki zatopione w tradycji powracają na salony pod postacią kolekcjonerskich mebli. 
Wystawa Sobolewskiej w Studiu Jaskółka, przy ul. Wareckiej 8, potrwa do 29.09. Wystawa Zalszupina w Willi Gawrońskich do 19.10
