„Kiedy mnie nie ma, nie ma komu powiedzieć: musicie zapłacić” — napisał na platformie Truth Social były prezydent Donald Trump. Cały wpis poświęcił atakowi na politykę administracji Bidena i kraje NATO, które nie osiągnęły ustalonego przez Sojusz poziomu wydatków na obronność.
W poście na Truth Social, swoim serwisie społecznościowym, Trump zasugerował, że NATO musi być bardziej stanowcze w egzekwowaniu pieniędzy z innych krajów.
W czasie prezydentury Trump groził wycofaniem USA z NATO, uważając sojusz za „drenaż finansowy”. Krytykował też inne kraje członkowskie za to, że ich wydatki na obronność nie osiągnęły uzgodnionego poziomu w wysokości 2 proc. PKB. Większość państw NATO — 19 — według własnych obliczeń Sojuszu z lipca 2023 r. — nadal nie osiąga tego celu.
Donald Trump atakuje NATO
Na niedawnym wiecu wyborczym w Karolinie Południowej Trump powiedział zwolennikom, że nawet „zachęcałby” Rosję,by „robiła, co chce” z tymi krajami, które nie spełniają tego wymogu.
Biały Dom określił uwagi Trumpa jako „przerażające i niezrównoważone”. NATO dodało, że wszelkie sugestie, jakoby zachodni sojusznicy nie bronili się nawzajem, „podważają całe nasze bezpieczeństwo, w tym bezpieczeństwo USA, i narażają amerykańskich i europejskich żołnierzy na zwiększone ryzyko”.
W nocy z poniedziałku na wtorek polskiego czasu Trump napisał na Truth Social: „UCZYNIŁEM NATO SILNYM. Nawet radykalnie lewicowi demokraci to przyznają. Kiedy powiedziałem 20 krajom, które nie płaciły tego, do czego się zobowiązały i że muszą ZAPŁACIĆ, bo bez tego nie będą miały ochrony wojskowej USA, pieniądze zaczęły napływać. Po tylu latach, gdy Stany Zjednoczone ponosiły koszty, był to piękny widok.
„Ale teraz, kiedy mnie nie ma, nie ma komu powiedzieć: MUSICIE ZAPŁACIĆ. Na pomoc Ukrainie wydajemy ponad 100 mld dol. więcej niż NATO [pod koniec 2023 r. szacowano, że od początku pełnoskalowej inwazji Rosji całą amerykańska pomoc dla Ukrainy wyniosła 75 mld dol. – przyp. red.]. Nie mamy nikogo, kogo by tam szanowali. A oni nalegają, by płacić znacznie mniej niż my. Błąd! NATO MUSI BYĆ BARDZIEJ ZRÓWNOWAŻONE. I TO TERAZ. ONI ZROBIĄ TO, JEŚLI ZOSTANĄ ODPOWIEDNIO POPROSZENI. JEŚLI NIE, NAJPIERW AMERYKA! NIECH AMERYKA ZNÓW BĘDZIE WIELKA”.
Podczas wiecu wyborczego w Karolinie Południowej, prawdopodobny republikański kandydat w listopadowych wyborach przypomniał rozmowę, którą odbył z inną głową państwa na spotkaniu NATO.
Podczas sobotniego wiecu w Karolinie Południowej Trumpzrelacjonował rozmowę z jednym z prezydentów „dużego państwa NATO” (nie wymienił jego nazwiska).
Przywódca miał zapytać Trumpa, czy Stany Zjednoczone będą chronić jego kraj, jeśli Rosja zaatakuje.
— Odpowiedziałem: Nie, nie będę was chronił. Właściwie zachęcałbym ich (Rosję), żeby zrobili z wami, co chcą. Musisz zapłacić — mówił Trump.
Trump grozi NATO. Co mówi artykuł 5?
Podstawową zasadą Sojuszu Północnoatlantyckiego jest artykuł 5, który stanowi, że atak zbrojny na jedno z państw Sojuszu jest postrzegany jako atak na wszystkie państwa członkowskie. Jedynym przypadkiem, w którym NATO powołało się na artykuł 5, była odpowiedź na ataki terrorystyczne z 11 września 2001 r.
Prezydent Joe Biden również potępił uwagi rywala, mówiąc, że „przyznanie przez republikanina, że zamierza dać [prezydentowi Rosji Władimirowi] Putinowi zielone światło dla większej wojny i przemocy, kontynuować brutalną napaść na wolną Ukrainę i rozszerzyć agresję na ludność Polski i krajów bałtyckich, jest przerażające i niebezpieczne”.
Trump wielokrotnie spotykał się z krytyką za popieranie lub chwalenie Putina zarówno jako prezydent, jak i po opuszczeniu Białego Domu.
Komentarze te obejmują sugerowanie, że Rosja nigdy nie dokonałaby inwazji na Ukrainę, gdyby nadal był w Białym Domu, ponieważ on i Putin dobrze się dogadywali, a także opisywanie taktyki stosowanej przez rosyjskiego prezydenta przed inwazją w lutym 2022 r. jako „genialnej” i „bardzo sprytnej”.
Tekst opublikowany w amerykańskiej edycji „Newsweeka”. Tytuł, lead i skróty od redakcji „Newsweek Polska”.
